Nga triển khai tàu sân bay Kuznetsov tới Syria để phô trương sức mạnh nhưng lại làm bộc lộ nhiều điểm yếu của hải quân nước này.

Chỉ để phô trương

Tờ The Wall Street Journal của Mỹ vừa có bài viết cho rằng hành động triển khai tàu chiến để hỗ trợ Syria đã làm bộc lộ những điểm yếu trong các hoạt động của tàu sân bay và lực lượng hải quân của Nga.

Theo tờ báo Mỹ, Nga triển khai một đội tàu chiến ở Địa Trung Hải là nhằm phô trương sức mạnh và cũng là để ủng hộ chính quyền Syria. Tuy nhiên, việc triển khai này cũng làm bộc lộ những hạn chế của lực lượng quân sự Nga.

Đài truyền hình quốc gia của Nga đã cho đăng tải hình ảnh các máy bay ném bom cất cánh từ tàu sân bay Đô đốc Kuznetsov. Đây là dịp giới quan sát nước ngoài có cơ hội được quan sát một trong những loại vũ khí xuất khẩu quan trọng nhất của Nga hoạt động, máy bay chiến đấu MiG-29.

Báo Mỹ chê tả tơi hải quân Nga
Hình ảnh tàu sân bay Đô đốc Kuznetsov trên Địa Trung Hải do Nga công bố

Bài báo dẫn lời các quan chức của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đánh giá tàu sân bay Kuznetsov với tuổi thọ 1/4 thế kỷ không có hệ thống phóng máy bay mạnh như của các tàu sân bay của Mỹ, nên các máy bay của Nga phải mang một khối lượng vũ khí nhẹ hơn và ít nhiên liệu hơn.

Bên cạnh đó, việc thiếu các phi công được huấn luyện tốt, có khả năng cất cánh và hạ cánh trên biển cũng khiến tàu có ít các phi công hơn. Moskva đã bị mất một máy bay MiG-29 trong chuyến bay huấn luyện hạ cánh xuống tàu sân bay trong tháng này.

Chuyên gia Eric Wertheim nhận xét: “Những năm gần đây, Hải quân Nga chưa có nhiều kinh nghiệm hoạt động trong các cuộc chiến thực sự”.

Mỹ và các nước phương Tây khác đã kịch liệt lên án việc các máy bay của Nga không kích các nhóm nổi dậy chống lại chính quyền của Tổng thống Syria và các vụ tấn công của Nga vào thành phố Aleppo đang bị bao vây.

Báo Mỹ chê tả tơi hải quân Nga
MiG-29K của Nga

Giới quân sự Nga chưa công khai thông báo tàu Kuznetsov có tham gia cuộc tấn công Aleppo hay không, mặc dù các quan chức hàng đầu NATO cho rằng đó là mục tiêu cơ bản của việc triển khai tàu này. Nga hiện có nhiều máy bay bố trí tại căn cứ không quân ở Syria.

Các quan chức phương Tây coi hoạt động của tàu Kuznetsov cùng với những tuyên bố mới đây rằng Nga sẽ bố trí lâu dài các tên lửa Iskander ở vùng Kalingrad là một phần trong chiến lược tấn công hai hướng của Tổng thống Nga Vladimir Putin trong bối cảnh ông Donald Trump vừa thắng cử Tổng thống Mỹ.

Một quan chức phương Tây được bài báo dẫn lời nói: “Họ đang chơi trò hai mặt. Một mặt, họ có những thông điệp cởi mở về việc nối lại quan hệ, đối thoại và thảo luận. Mặt khác, trên thực tế, họ đang tìm cách đề phòng trường hợp chính quyền của ông Trump trong tương lai tiếp tục chống Nga”.

Các chuyên gia hải quân và quan chức quân sự phương Tây cho rằng người Nga có ít kinh nghiệm trong việc triển khai chiến đấu lâu dài. Đội tàu Nga cũng gặp khó khăn về mặt hậu cần. Theo các nhà phân tích quân sự, Moscow đã từ bỏ nỗ lực tiếp nhiên liệu tại khu vực Ceuta ở Bắc Phi của Tây Ban Nha.

Báo Mỹ chê tả tơi hải quân Nga
Tàu sân bay Kuznetsov của Nga quá cũ kỹ?

Hiện Nga đã thử khả năng phóng và khôi phục các máy bay ngay trên boong tàu Kuznetsov trong các điều kiện chiến đấu thực sự, một kỹ thuật khó đối với các phi công, nhất là khi thực hiện vào ban đêm hay ở các vùng biển khắc nghiệt.

Theo ông Wertheim, Hải quân Nga có cơ hội “rũ bỏ những han gỉ trong kinh nghiệm và thiết bị, cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng” trong chiến dịch Syria.

Norman Polmar, nhà phân tích hải quân và là người đã nghiên cứu về Hải quân Nga và Liên Xô cũ, nhận xét: “Hải quân đã phất cờ tiên phong và được chú ý tới. Việc triển khai tàu sân bay Kuznetsov đã làm tăng uy thế của Hải quân”.

Tuy nhiên, ông Polmar cho rằng Hải quân Nga hạn chế hơn nếu so sánh với Hải quân Mỹ trong việc tiến hành các chiến dịch không quân, hải quân và tàu sân bay. Ông nói thêm rằng các phi công Nga sẽ duy trì khả năng chiến đấu “một cách rất khó khăn” sau khi tàu Kuznetsov bước vào giai đoạn đại tu và tân trang lớn, được dự đoán sẽ diễn ra sau chiến dịch Syria.

Theo The Wall Street Journal, NATO vẫn giám sát chặt chẽ đội tàu của Nga thông qua các tàu mặt nước của Na Uy, Anh và Tây Ban Nha cùng một tàu ngầm Hà Lan. Theo một quan chức Anh, một tàu chiến của Anh và một tàu khu trục đi sau nhóm tàu chiến này, giữ một khoảng cách đủ gần để có thể ngăn chặn tàu sân bay Nga tiến hành một số nhiệm vụ huấn luyện.

Nga quá vội vã

Trong khi đó, giới chuyên gia quân sự Nga cũng cho rằng việc Nga triển khai tàu sân bay Kuznetsov tham gia thực chiến là quá vội vã.

Theo tờ Bình luận quân sự, Nga thực hiện kế hoạch này không phải do cụm không quân ở căn cứ Hmeimim trên đất Syria thiếu máy bay chiến đấu. Về khả năng, các máy bay Su-24M và Su-34 ở Syria hoàn toàn vượt trội so với tiêm kích Su-33 và tiêm-cường kích MiG-29K trên tàu sân bay Kuznetsov.

Su-33 có thể mang được 8 tấn bom, Su-24M mang được 7,5 tấn. Trong khi đó, Su-33 chỉ mang được tối đa 6,5 tấn, còn MiG-29K chỉ mang được tối đa 4,5 tấn bom. Bên dạnh đó, các loại bom của Su-33 chỉ là loại không có điều khiển và vũ khí không đối không cũng rất hạn chế.

Nga có thể dễ dàng và nhanh chóng tăng cường lực lượng không quân ở Syria bằng cách tăng cường số lượng máy bay chiến đấu. Để làm điều này, Nga không nhất thiết phải điều một tàu sân bay đi tới gần nửa vòng trái đất để tới sát Syria.

Như vậy, kết luận sơ bộ có thể đưa ra là Nga muốn thông qua việc triển khai này để tích lũy kinh nghiệm sử dụng máy bay chiến đấu trang bị cho tàu sân bay trong điều kiện thực chiến.

Những kinh nghiệm này không chỉ là vô giá đối với các phi công mà còn vô giá đối với những ai có kế hoạch chế tạo tàu sân bay thế hệ mới cho nước Nga. Theo tờ Bình luận quân sự, với cách tiếp cận này thì Nga đang đi đúng hướng.

Để chuẩn bị cho kế hoạch triển khai, tàu sân bay Kuznetsov đã được sửa chữa trong suốt hơn nửa năm qua tại Murmansk. Dù con tàu này có “xì khói đen” thì cũng không có điều gì lạ bởi động cơ của nó vốn được chắp và từ nhiều bộ phận khác nhau của các con tàu và đó vẫn là một thành công.

Đối với vụ tai nạn MiG-29K thì cũng không khó để giải thích. Mẫu máy bay này tham gia chuyến đi tham chiến đầu tiên của Kuznetsov nhưng lại chưa hoàn tất quá trình thử nghiệm cấp quốc gia. Cho tới nay, Nga vẫn chưa chính thức đưa MiG-29K vào trang bị cho quân đội.

Ngay từ hồi tháng 9 vừa qua, Tư lệnh Không quân hải quân Nga, Thiếu tướng Kozhin đã nói rào trước: “Cho tới nay, các cuộc thử nghiệm vẫn đang diễn ra nên không thể nói trước về tương lai. Tất cả đều thuận lợi. Chúng tôi đã tiến hành phần lớn quá trình thử nghiệm nhưng phải tới năm 2018 mới hoàn tất”.

Bên cạnh đó, việc huấn luyện phi công cho kế hoạch triển khai cũng tỏ ra khá vội vã. Theo tờ Bình luận quân sự, phải tới tháng 9 vừa qua, tức là chỉ 1 tháng trước khi triển khai, các phi công lái Su-33 và MiG-29K mới bắt đầu tập các bài cất hạ cánh.

Thời Liên Xô, quá trình này đòi hỏi tới 3 năm, còn trong điều kiện thông thường hiện nay thì quá trình đó cũng phải kéo dài từ 2-3 tháng.

Đây cũng không phải lần đầu tiên MiG-29K gặp nạn. Trong quá trình thử nghiệm, Nga đã mất một chiếc MiG-29KUBR hồi tháng 6/2011 ở tỉnh Astrakhan. Cả hai phi công đều thiệt mạng. Tháng 6/2014, một vụ tai nạn Mi-29 khác đã xảy ra tại tỉnh Moscow và phi công cũng không kịp thoát.

Sau vụ tai nạn của MiG-29 trên Kuznetsov vừa qua, Nga đã buộc phải cấm bay đối với loại máy bay này. Hôm 15 và 18/11, Nga đã lần đầu tiên sử dụng Su-33 vào các nhiệm vụ thực chiến.

Tuy nhiên, các chuyên gia Nga đặt câu hỏi có đáng hay không khi điều một tàu sân bay đi nửa vòng trái đất chỉ để thử nghiệm thực chiến Su-33, một loại máy bay tiêm kích và không phù hợp cho các nhiệm vụ tấn công các mục tiêu trên mặt đất. Máy bay tiêm – cường kích MiG-29 mới là tâm điểm của kế hoạch triển khai này thì đã bị cấm bay.

Bạn đang đọc bài viết Báo Mỹ vạch điểm yếu của Hải quân Nga tại chuyên mục Quân sự của trang Tin Tức Việt Nam. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng gửi về hòm thư bbt@tintuc.vn

Thành Minh / baodatviet.vn