Trung Quốc gần đây đưa tàu chiến đi qua nhiều eo biển quan trọng và tập trận ở khu vực biển rộng lớn từ Biển Đông tới Đông Ấn Độ Dương, vòng sang Tây Thái Bình Dương và biển Hoa Đông là có ý đồ.

unnamed
Tàu khu trục Haikou của Hải quân Trung Quốc. Ảnh: The Sydney Morning Herald

Truyền thông Trung Quốc gàn đây đưa tin một đội tàu chiến của hải quân nước này, gồm 2 tàu khu trục trang bị tên lửa Changsha và Haikou cùng 1 tàu tiếp tế hậu cần Luomahu, vừa kết thúc đợt tập trận kéo dài 25 ngày trên khu vực biển rộng lớn từ Biển Đông tới Đông Ấn Độ Dương, vòng sang Tây Thái Bình Dương và biển Hoa Đông.

Trong cuộc tập trận lần này, đội tàu chiến của Trung Quốc đã đi xuyên qua các eo biển: Karimata, Sunda, Lombok, Makassar và một số vùng biển quan trọng khác. Theo Chuẩn đô đốc Yu Mạniang, cuộc tập trận với sự tham gia của các tàu chiến và trực thăng tập trung vào năng lực phòng thủ không quân, đánh chặn tên lửa trên biển, giúp hải quân nước này thu được nhiều kinh nghiệm phục vụ cho các chiến dịch quân sự phức tạp. Bên cạnh đó, các tàu chiến Trung Quốc cũng đã triển khai diễn tập chống khủng bố, chống cướp biển, tiếp tế trên đại dương…

Lực lượng Quốc phòng Australia (ADF) đã theo dõi chặt chẽ các hoạt động mới nhất này của hải quân Trung Quốc tại vùng biển giữa đảo Java của Indonesia và đảo Christmas thuộc lãnh thổ Australia. Nhiều chuyên gia an ninh Australia bày tỏ quan ngại sâu sắc vì đây là lần thứ ba trong vòng ba năm qua, hải quân Trung Quốc tiến hành tập trận áp sát vùng biển phía Bắc của Australia.

Lần thứ nhất, vào đầu năm 2014, dư luận từng “dậy sóng” khi quân đội Trung Quốc lần đầu tiên điều 3 tàu chiến cùng 3 trực thăng và một đại đội thuỷ quân lục chiến và các tàu khu trục 171 Hải Khẩu, tàu khu trục 169 Vũ Hán từ đảo Hải Nam vượt qua eo biển Sunda ở Indonesia, dọc theo bờ biển phía Nam của Java và đảo Christmas của Australia vào Ấn Độ Dương. Tại đây, trước cửa eo biển Lombok, Hải quân Trung Quốc (PLAN) tiến hành một cuộc tâp trận với hàng loạt tình huống chiến đấu giả định, sau đó tiến về Tây Thái Bình Dương qua eo biển Lombok và Makassar. Lần thứ hai, vào tháng 5/2015, Trung Quốc lại diễn tập chống cướp biển ở vùng biển sát đảo Christmas.

Giới quan sát cho rằng việc Trung Quốc đưa tàu chiến đi qua nhiều eo biển quan trọng và tập trận ở khu vực biển rộng lớn từ Biển Đông tới Đông Ấn Độ Dương, vòng sang Tây Thái Bình Dương và Biển Hoa Đông là nhằm 3 mục tiêu lớn. Thứ nhất, Trung Quốc hiểu rằng không thể khống chế eo biển Malacca vì Mỹ có căn cứ chốt chặn ở Singapore. Vì thế để chuẩn bị cho tình huống eo biển Malacca bị phong toả trong trường hợp xảy ra khủng hoảng hay xung đột, Trung Quốc phải tính đến các eo biển dự phòng như eo Lombok và Sunda. Thứ hai, buộc Mỹ phân tán lực lượng tại châu Á – Thái Bình Dương khi phải triển khai thêm lực lượng vào Darwin, lãnh thổ Bắc Australia để đối phó với sức mạnh gia tăng của hải quân Trung Quốc ở Ấn Độ Dương. Thứ ba, chứng tỏ PLAN có đủ sức mạnh hoạt động xa bờ đến tận cực Nam Biển Đông.

Giáo sư Rory Medcalf, chuyên gia an ninh quốc tế tại Đại học Quốc gia Australia, nhận định cuộc tập trận mới nhất của hải quân Trung Quốc cho thấy sáng kiến “con đường tơ lụa hàng hải” của Bắc Kinh không chỉ đơn thuần là sáng kiến kinh tế mà còn mang ý đồ quân sự. Theo Giáo sư Medcalf, cuộc tập trận này khẳng định rằng hải quân Trung Quốc đang đưa việc triển khai lực lượng tới Ấn Độ Dương thành một hoạt động thường lệ, đồng thời cho thấy Trung Quốc thừa nhận ý nghĩa chiến lược to lớn của vùng biển gần eo biển Sunda của Indonesia và đảo Christmas của Australia. Trung Quốc muốn tự tiến hành các cuộc tập trận chống khủng bố, chống cướp biển, hơn là phối hợp với các nước khác trong khu vực. Điều này cho thấy Trung Quốc dường như chọn một con đường đơn phương, có thể gây lo lắng cho nhiều nước.

Theo các chuyên gia an ninh hàng hải, Australia cần đối phó với sự hiện diện ngày càng tăng của hải quân Trung Quốc ở các vùng biển tiếp giáp lãnh hải nước này ở phía Bắc và phía Tây. Điều này đòi hỏi phải có sự giám sát hàng hải nhiều hơn, bao gồm việc hợp tác với hải quân Indonesia. Trước đây, Indonesia còn “bình chân như vại” do không thấy hết các âm mưu của Trung Quốc ở Thái Bình Dương và trên Biển Đông. Nhưng giờ đây, Jakarta buộc phải hành động quyết liệt hơn, nhất là sau các vụ việc xâm nhập của tàu cá và tàu hải cảnh Trung Quốc. Gần đây, nhiều tin tức tiết lộ khả năng Australia và Indonesia có thể sớm hướng tới việc triển khai hoạt động tuần tra chung ở vùng biển phía Đông của Biển Đông để đảm bảo an ninh hàng hải.

Chuyên gia Euan Graham, Giám đốc Chương trình an ninh quốc tế tại Viện nghiên cứu chính sách LOWY tại Sydney, Australia, cho rằng các phương tiện quân sự mới của Australia như máy bay săn ngầm P-8 Poseidon và máy bay không người lái Triton có thể giúp Canberra giám sát hàng hải hiệu quả hơn. Trong khi đó, PLAN cũng dần ngưng sử dụng các loại máy bay, tàu chiến loại nhỏ vốn được triển khai ở các vùng duyên hải để thay thế bằng các loại tàu chiến cỡ lớn, có thể hoạt động ở những vùng biển xa.

Chuyên gia Malcolm Davis thuộc Viện chính sách chiến lược Australia (ASPI) nhận định Trung Quốc đang triển khai lực lượng hải quân ngày càng thường lệ, ngang nhiên ở “sân sau” của Australia. Bởi vậy, Australia không thể phớt lờ nữa mà cần có phản ứng.

Bạn đang đọc bài viết Thấy gì từ cuộc tập trận hải quân gần đây của Trung Quốc? tại chuyên mục Bình luận Quân sự của trang Tin Tức Việt Nam. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng gửi về hòm thư bbt@tintuc.vn
Thùy Dương / Ngaynay.vn