Trong cuộc chiến ngôn từ đang ngày càng leo thang giữa Mỹ và Triều Tiên, giới quan sát cho rằng dường như Washington và Bình Nhưỡng đang lặp lại chu trình "thử tên lửa - đe dọa" lẫn nhau.

Sau khi doạ trả thù "gấp một ngàn lần" nhằm đáp trả các lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc về các vụ thử tên lửa đạn đạo liên lục địa, Bình Nhưỡng tiếp tục phản ứng ra sao khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Triều Tiên sẽ đối mặt với "lửa và giận dữ" nếu Bình Nhưỡng tiếp tục đe dọa Washington?

PJ Crowley, cựu trợ lý ngoại trưởng Mỹ, cho rằng, đầu tiên, hãy đặt cuộc chiến ngôn từ giữa Mỹ và Triều Tiên vào bối cảnh hiện nay. "Chúng ta đã trải qua bao nhiêu cuộc đấu khẩu như vậy? Và ở mức độ nào thì những đe dọa như thế sẽ dẫn tới hành động nguy hiểm trên thực địa?", ông đặt câu hỏi

Sau khi chiến tranh Triều Tiên kết thúc năm 1953, về mặt kỹ thuật, Mỹ và Hàn Quốc chấm dứt xung đột. Nhưng thực tế, sự thù địch giữa Washington, đồng minh của Seoul, và Bình Nhưỡng, cũng gia tăng kể từ đó.

Mỹ và Triều Tiên suýt xung đột vũ trag vào năm 1994 sau khi Bình Nhưỡng từ chối cho phép các thanh viên quốc tế tiếp cận các cơ sở hạt nhân theo yêu cầu ghi trong Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân.

Cuộc khủng hoảng khi đó được giải quyết qua con đường ngoại giao, nhưng nó tạo ra cuộc chơi “mèo vờn chuột” giữa Mỹ và Triều Tiên kéo dài hai thập niên. Bình Nhưỡng luôn nói cam kết phi hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên nhưng thực tế họ vẫn phát triển vũ khí.

Dù cộng đồng quốc tế muốn đưa vấn đề bình thường hóa quan hệ với Triều Tiên để đổi lại việc phi hạt nhân hóa trên bán đảo, Bình Nhưỡng lại vừa muốn có các mối quan hệ bình thường vừa phát triển vũ khí hạt nhân.

Không chấp nhận điều đó, Mỹ thực hiện chính sách phòng ngừa, ngăn Triều Tiên phát triển vũ khí hạt nhân, và kỳ vọng chế độ Bình Nhưỡng sụp đổ trước khi họ thực sự đạt được sự răn đe hạt nhân.

Chu trình 'thử tên lửa - dọa dẫm' luẩn quẩn

abc
Một bản tin về Triều Tiên được phát trên màn hình lớn tại Seoul. Ảnh: AFP

Trong những năm gần đây, hai diễn biến quan trọng làm thay đổi tình hình Triều Tiên.

Thứ nhất, việc lật đổ cựu lãnh đạo Libya Muammar Gaddafi thời chính quyền Tổng thống George Bush và nhà lãnh đạo Iraq Saddam Hussein dưới chính quyền Barack Obama khiến Bình Nhưỡng đưa ra một kết luận đơn giản: năng lực hạt nhân thực sự là chính sách cuối cùng nhằm bảo đảm chế độ Triều Tiên. Bình Nhưỡng luôn cho rằng số phận của các nhà lãnh đạo Iraq và Libya cho thấy điều gì đã xảy ra khi các nước này từ bỏ tham vọng hạt nhân của mình.

Thứ hai, sau khi cố lãnh đạo Kim Jong Il qua đời vào năm 2011, con trai ông là Kim Jong un đã công khai theo đuổi chương trình vũ khí hạt nhân.

Do đó, hính quyền của Tổng thống Trump đang phải quyết định xem họ cần phải làm gì trong bối cảnh tình hình ngày càng tồi tệ hơn.

Ngay từ khi còn là ứng viên tổng thống Mỹ, ông Trump đã đặt vấn đề Triều Tiên lên hàng đầu trong danh sách các mối quan tâm về an ninh quốc gia. Ông kiên trì kêu gọi Trung Quốc, đối tác thương mại hàng đầu của Triều Tiên, hành động nhiều hơn để kiềm chế tham vọng của nước láng giềng.

Tuy nhiên, ông Trump đã đánh giá thấp nguy cơ và tính phức tạp xung quanh vấn đề Triều Tiên. Trong khi cam kết sẽ giải quyết vấn đề này bằng cách này hay cách khác, tổng thống Mỹ lại bỏ qua thực tế rằng hiện những lựa chọn về chính sách không phát huy tính hiệu quả.

Xét ở mức độ nào đó, phản ứng của Tổng thống Trump khi dọa Triều Tiên sẽ đối mặt với "lửa và giận dữ" không phải là điều mới.

Theo nhiều cách khác nhau, Mỹ luôn nói rằng nếu Triều Tiên tấn công, chế độ ở Bình Nhưỡng cũng sẽ chấm dứt. Điều đó cho thấy ông Trump dường như đã sẵn sàng hành động nếu Bình Nhưỡng vượt quá giới hạn. Tuy nhiên, việc dùng biện pháp quân sự có thể đặt hàng trăm nghìn người Hàn Quốc và Nhật Bản vào tình thế nguy hiểm. Triều Tiên gần như chắc chắn phản ứng lại trước đòn tấn công từ Mỹ.

Điểm khác biệt trong chu trình "thử tên lửa - đe dọa" này là Triều Tiên, Mỹ cùng các bên quan đang thiếu một quy trình ngoại giao. Một quy trình như vậy có thể là nút gỡ tránh đẩy căng thẳng gia tăng.

Trong cuộc họp báo gần đây, Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson cho biết, Washington sẵn sàng đàm phán với Triều Tiên, trong đó có các cuộc đối thoại về việc chấm dứt các vụ thử tên lửa và từ bỏ vũ khí hạt nhân.

Tuy nhiên, dù đang đối mặt với lệnh trừng phạt mới, Bình Nhưỡng cương quyết phản đối những điều kiện đó.

Trong khi Trung Quốc hoan nghênh động thái của ông Tillerson, nhà lãnh đạo trẻ Triều Tiên dường như không quan tâm đến suy nghĩ của Bắc Kinh. Diễn biến tiếp theo trên bán đảo Triều Tiên có lẽ đang nằm phụ thuộc vào hành động của nhà lãnh đạo Kim Jong Un.

Mối nguy hiểm hiện nay là ở một thời điểm nào đó, những lời thách thức quá mức từ hai phía sẽ tạo ra chu trình "thử tên lửa - đe dọa" kéo dài mà không có sự đảo ngược tình hình rõ ràng. 

Triều Tiên phóng tên lửa, Mỹ giáng đòn trừng phạt. Bình Nhưỡng tuyên bố đáp trả, Washington tuyên bố những lời đe dọa như vậy là không thể chấp nhận. Rồi chu trình trên lại lặp lại và không rõ sẽ đẩy tình hình căng thẳng tới đâu.

Bạn đang đọc bài viết Mỹ, Triều Tiên chơi trò 'mèo vờn chuột'? tại chuyên mục Bình luận quốc tế của trang Tin Tức Việt Nam. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng gửi về hòm thư bbt@tintuc.vn

Tri Túc / Tin nhanh Online