Người Việt thích đi xe máy, ở nhà mặt tiền, buôn bán vỉa hè, hàng rong khiến giao thông đô thị hỗn loạn.

Nói thêm lần nữa về đề tài giải quyết tắc đường, dù với khuôn khổ một bài viết thì không thể nói hết ý. Đầu tiên, phải nói đến nguyên nhân gây tắc đường đã rồi mới giải quyết được. Có 4 nguyên nhân chính

1. Mật độ đường giao thông tại Hà Nội và TP.HCM không đủ ở mức tối thiểu để đảm bảo lưu thông cho xe cộ. Chỉ có 7 - 8% diện tích đất, trong khi yêu cầu phải từ 16 - 25%.

2. Hạ tầng giao thông công cộng quá yếu kém, mới đáp ứng được 10% nhu cầu đi lại.

3. Hè đường bị chiếm dụng, dẫn đến không có chỗ cho người đi bộ. Lòng đường cũng bị chiếm dụng bởi hàng rong, làm giảm tốc độ và lưu lượng xe.

4. Phương tiện cá nhân, đặc biệt là xe máy quá đông. Điều này dẫn đến không quản lý được khi ý thức người tham gia giao thông quá kém.

Vậy hãy thử giải quyết từng nguyên nhân: Vì sao không thể mở rộng hoặc xây thêm đường nội đô để đạt 16%? Vì tiền đền bù giải phóng mặt bằng quá đắt, chiếm tới 80 - 90% chi phí để mở rộng một con đường. Dân thì chây ỳ ra không chịu đi, mấy năm mới xong một đường, có khi cả chục năm.

Vì sao đền bù đắt và dân không chịu đi? Vì nhà mặt tiền rất có giá. Vì sao nhà mặt tiền có giá? Vì vừa ở vừa buôn bán hoặc cho thuê ra tiền. Vì sao buôn bán được? Vì dân mình đi xe máy, có thể phi lên hè dựng xe vào là mua sắm, ăn uống được ngay, quá tiện lợi.

Nếu giờ không có xe máy nữa, nhà mặt đường sẽ rẻ đi và cơ hội mở rộng đường sẽ có? Đúng vậy, dân sẽ "xin" vào ở chung cư vì mặt đường mà toàn ô tô thì khác gì trên cao tốc đâu. Ai muốn dừng lại mua sắm gì trên đường nữa mà buôn bán? Ở đó chỉ hít bụi và chịu tiếng ồn chứ làm gì mà đắt? Coi như đã xong một hướng.

Song song với đó là kế hoạch dãn dân ra khỏi trung tâm khi giải phóng mặt bằng, mở rộng đường. Dân đồng ý thôi vì ở mặt đường làm gì nữa?

Vì sao hạ tầng giao thông công cộng kém, có khắc phục được nhanh không? Xin thưa, hiện nay xe máy đông quá, không ai có nhu cầu đi xe buýt cả nên chẳng ai muốn đầu tư.

Hơn nữa đầu tư rồi cũng khó chạy bởi làn đường bên phải lẽ ra là của xe buýt chạy để tiện đón trả khách thì giờ nghiễm nhiên được coi là làn dành cho xe máy. Xe buýt phải chạy ra giữa đường cản trở ô tô. Đến khi vào bến lại ép xe máy ra giữa đường. Cứ thế sẽ rất nản cho nhà xe.

Nếu cấm xe máy đi thì sẽ ra sao? Thì xe buýt sẽ nối đuôi nhau chạy ở làn xe máy đó. Lúc ấy chỉ sợ bà con bảo thừa xe buýt rồi, ngừng đầu tư đi thôi. Vậy là giải quyết được cái thứ hai.

Nếu lúc đó mà tắc ô tô tiếp thì ta lại "giải quyết" ô tô bằng nâng các loại phí đỗ xe, phí phạt vi phạm hay cả phí cầu đường để hạn chế là xong. Cơ bản giải quyết được năng lực vận chuyển công cộng cho đa số đã.

Ô tô cho đến giờ chưa ảnh hưởng gì tới xe buýt cả. Mà có cấm ô tô thì cũng không tăng xe buýt lên được vì dân vẫn đi xe máy thế. Thậm chí đông hơn vì người đi ôtô phải mua xe máy.

Hè đường của người đi bộ bị ai chiếm? Chẳng nhẽ ô tô? Toàn xe máy dựng trên hè. Vì sao? Vì đó vừa là chỗ ở, vừa là chỗ buôn bán. Chủ nhà thì sáng đẩy xe ra hè để, tối đấy vào. Khách thì cứ đến mua sắm ăn uống là để hè chứ còn để đâu nữa?

Cấm xe máy đi thì các nhà hàng, cửa hiệu nhỏ sẽ tự di chuyển vào các ngõ ngách xung quanh bến xe buýt. Người ta đến mua bán có thể đi bộ, hoặc đi xe buýt đến bến rồi tỏa vào các ngõ. Nhà mặt ngõ sẽ lên giá thay cho nhà mặt đường, vẫn duy trì được "công ăn việc làm" cho dân sinh. Ô tô nào đỗ trên hè thì gọi CSGT, không cần phạt ngay, giữ xe 30 ngày rồi tính tiếp.

Hè hoàn toàn thông. Hàng rong thì sao? Đi xe máy thì mới sinh ra hàng rong. Cũng chẳng ô tô nào dám liều dừng xe mà mua bó hoa, mớ rau trên đường. Không có xe máy thì hàng rong chợ cóc tự dẹp.  

Vậy có cần nói đến nguyên nhân thứ 4 khi tất cả các người đi xe máy đã chuyển sang xe buýt hoặc đi bộ? Đường thông hè thoáng rồi, các anh chị đừng biện minh cho sự lười vận động của mình.

Ô tô mà không đủ căng túi để chi phí sử dụng thì cũng xin mời bán xe mà đi xe buýt. 50 người đi xe máy loạng quạng chỉ biết mỗi đèn đỏ thì dừng (khi có CSGT), đèn xanh thì đi, nay lên ngồi chễm chệ trên xe buýt rồi thì đường tắc thế nào được nữa?

Ô tô hay xe buýt mà lái xe ý thức kém thì lắp camera phạt nguội thật nặng. Người đi xe máy được lợi gì? Đầu tiên là không lo mất trộm xe, không lo tại nạn, không lo mưa nắng.

Không bẩn thỉu mỗi khi trời mưa và lo cháy nổ ban đêm khi trời nắng. Không phải đổ xăng mất 300 - 500 nghìn đồng tiền xăng /tháng mỗi xe, đủ tiền mua vé tháng xe buýt cho cả nhà. 

Loading...
Tống Thành Nguyên / VnExpress