Chiến dịch tiêm vaccine "ngược đời" của Mexico: Giáo viên trước y bác sĩ, vùng sâu trước thành thị

Tiêm cho người nghèo trước

Thông báo phát đi từ một chiếc xe bán tải gắn loa phóng thanh: Vaccine Covid-19 đã tới thị trấn bản địa nhỏ bé này ở vùng đồi miền Trung Mexico. Dân làng ngừng việc đang làm để lắng nghe. Làm sao mà San Pedro, một nơi gần như chưa xảy ra chuyện gì, lại trở thành một trong những điểm đầu tiên của châu Mỹ Latin được chủng ngừa Covid-19?

"Tôi nghĩ đây hẳn là trò bịp hoặc một chuyện đùa", ông Ubaldo Sanchez, người dân San Pedro nói.

Trong khi khắp thế giới tranh luận về đối tượng nên được tiêm chủng đầu tiên thì Mexico đã có riêng cho mình một phương pháp lạ lùng - những người không có yếu tố dịch tễ, Washington Post cho hay.

Chính phủ của Tổng thống Andrés Manuel López Obrador, người đã vận động tranh cử với khẩu hiệu "Trước nhất là người nghèo!", đang giành sự ưu tiên cho những công dân thiệt thòi nhất của đất nước, sử dụng vaccine như một cách để bù đắp sau nhiều năm họ bị gạt sang bên lề.

Tuần này, ở San Pedro el Alto với dân số 3.500 người, các cư dân hơn 60 tuổi xếp hàng bên ngoài cơ sở y tế nhỏ bé của thị trấn để được tiêm phòng. Ông Federico Hass, 63 tuổi cho hay: "Đây là minh chứng cho thấy đối với tổng thống của chúng tôi, sự giàu sang không quan trọng. Ông ấy đang gửi thông điệp cho tất cả mọi người".

Tuy nhiên, trong khi chính phủ Mexico gấp rút tiêm phòng cho người nghèo, nhiều y bác sĩ đảm trách chương trình vaccine - gồm cả những người tiêm cho ông Hass - vẫn chưa được chủng ngừa.

Bản thân Tổng thống López Obrador cũng từ chối tiêm phòng cho đến khi quận của ông ở Mexico City tới lượt nhận vaccine Covid-19. Và trong khi chờ đợi, ông Obrador đã nhiễm virus hồi tháng 1.

Chính phủ liên bang đã kiểm soát chương trình tiêm chủng, lựa chọn các khu vực được ưu tiên, triển khai quân đội và điều động y bác sĩ lẫn quan chức như một phần của "lữ đoàn" vaccine trong chiến dịch mở rộng.

Người dân Mexico tiêm phòng vaccine Covid-19. Ảnh: Kevin Sieff/The Washington Post

Người dân Mexico tiêm phòng vaccine Covid-19. Ảnh: Kevin Sieff/The Washington Post

Trong tháng này, chính phủ Mexico đã công bố danh sách 333 khu vực "thường bị coi nhẹ". Đây sẽ là những nơi nhận vaccine đầu tiên.

"Chúng ta bắt đầu ở những cộng đồng hẻo lánh nhất, nơi khó khăn hơn và không có đủ hạ tầng y tế để xử lý các ca nhiễm Covid", ông López Obrador nói với báo giới, đồng thời bác bỏ quan điểm cho rằng ông đang sử dụng vaccine cho mục đích chính trị.

Phần lớn các khu vực này ở vùng xâu vùng xa - nằm dọc theo những con đường ngoằn ngoèo nhỏ hẹp chạy qua núi đồi.

Chính phủ Mexico không hỗ trợ được nhiều về kinh tế cho người nghèo trong suốt thời gian diễn ra đại dịch, kể cả khi tỉ lệ thất nghiệp tăng cao. Tuy nhiên, tỉ lệ ủng hộ ông Obrador vẫn ở mức hơn 60% trong nhiều khảo sát. Phần nhiều số người ủng hộ ông Obrador đến từ những cộng đồng nghèo khó nhất, lâu nay vốn không được giới tinh hoa chính trị của đất nước chú ý. 

Bộ Y tế Mexico cũng băn khoăn về hướng đi của chính quyền liên bang. "Mặc dù rất tôn trọng quyết định của chính phủ nhưng theo ý kiến của tôi, chúng ta nên ưu tiên các nhóm người nguy cơ khác, ví dụ như những người có bệnh nền, bệnh đồng mắc, thay vì tập trung vào tiêu chí địa lý", quan chức y tế Gabriel O'shea nói. 

Quyết định gây tranh cãi

Mexico đã bắt đầu tiêm chủng cho hàng nghìn giáo viên ở Campeche, một trong số các bang nghèo nhất của Mexico. Tiếp đó sẽ là giáo viên ở bang nghèo nhất Chiapas. Các nhân viên y tế đã xuống đường để phản đối quyết định này, phàn nàn rằng nhiều y bác sĩ còn chưa được chủng ngừa.

Giáo viên ở nông thôn, những nông dân nghèo nhất đất nước, người cao tuổi trong các cộng đồng thổ dân tận vùng sâu vùng xa - sẽ được chủng ngừa trước hầu hết thị dân mặc dù tại Mexico, những người sống ở thành phố mới là đối tượng hứng chịu đại dịch tồi tệ nhất.

Đây là hướng đi mà những người ủng hộ López Obrador tán thành - bằng chứng cho thấy nhà lãnh đạo của họ đang đứng đúng phía trong bối cảnh phân chia giai cấp. Tuy nhiên, với nhiều chuyên gia y tế, đây là một hành động phi khoa học.

"Cơ sở [của hướng đi này] là: Chúng ta làm như vậy bởi đây là lúc để thực thi công bằng", chuyên gia phân tích chính sách y tế Xavier Tello nhận định.

"Vấn đề nằm ở chỗ chính quyền không đưa ra bất cứ bằng chứng nào ủng hộ tính toán về mặt dịch tễ đằng sau quyết định này. Họ không cho thấy tỷ lệ tử vong cao hơn ở những nơi đó, vậy nên họ đang làm lãng phí vaccine và lấy vaccine khỏi những nơi cần có nhất".

Phần lớn các cộng đồng đang được ưu tiên có số ca nhiễm bệnh tương đối thấp. Chủ yếu là làng mạc, nông thôn - những nơi giãn cách xã hội chưa bao giờ là một thách thức.

"Đây là một tầm nhìn không hề có cơ sở dịch tễ học", lãnh đạo y tế ở bang Jalisco, Fernando Petersen Aranguren, nhận định, "Điều này chẳng liên quan gì tới y tế cộng đồng và không tập trung phá vỡ chuỗi lây nhiễm".

Aranguren muốn đưa vaccine tới Guadalajara, thành phố lớn thứ hai Mexico, nơi hơn 71.000 người đã nhiễm virus. Tuy nhiên chính phủ liên bang lại đưa cho ông một danh sách gồm các thị trấn, làng mạc nhỏ và yêu cầu ông ưu tiên những điểm này.

"Bắt đầu ở thành phố lớn với quy mô dịch lớn hơn sẽ tạo điều kiện cho chúng ta giảm số ca nhiễm hiệu quả hơn", Aranguren nói.

Mexico ghi nhận hơn 2 triệu ca nhiễm SARS-CoV-2 và hơn 183.000 người tử vong. Những vụ bùng dịch trầm trọng nhất xảy ra ở thành phố lớn. Theo một nghiên cứu, Mexico City là khu vực thành thị bị bùng dịch nặng nề nhất thế giới.

Để bảo vệ quyết định tiêm phòng cho giáo viên trước nhân viên y tế, Tổng thống Obrador nói rằng ông hy vọng các trường học vốn bị đóng cửa từ tháng 3 năm ngoái, có thể sớm mở lại. 

Thế nhưng, kế hoạch mở lại trường học đã phá sản khi số ca nhiễm tăng cao trong vài tuần trở lại đây. Giáo viên ở Campeche, những người được tiêm phòng, lại quay về nhà tiếp tục dạy trực tuyến, trong khi rất nhiều y bác sĩ vẫn tiếp tục phải làm việc ở phòng khám, bệnh viện, mà chưa được chủng ngừa. 

  • Vì sao gái mại dâm Bangladesh sớm được tiêm vaccine Covid-19?
  • Chuyên gia sửng sốt về cách ca mắc Covid-19 giảm mạnh ở Ấn Độ
  • Thi Anh / Doanh nghiệp & Tiếp thị

    Nguồn: https://doanhnghieptiepthi.vn/chien-dich-vaccine-covid-19-nguoc-doi-cua-mexico-giao-vien-truoc-y-bac-si-vung-sau-truoc-thanh-thi-161212802070719418.htm