"Phong ba bão táp không bằng ngữ pháp Việt Nam", đôi khi chúng ta dùng cả cuộc đời để học tiếng mẹ đẻ nhưng vẫn mắc phải sai lầm căn bản. Theo bạn, "cọ xát" hay "cọ sát" mới là từ chuẩn nhất?

Đọc một nội dung hay nhưng bị viết sai chính tả, giống việc bạn đang chạy xe bon bon trên đường mà vấp phải ổ gà, tụt hết cảm xúc. Có lẽ vì thế mà dân mạng có một câu nói hài hước "một khi viết sai chính tả, mọi lập luận đều là vô nghĩa". Nhiều người cho rằng cách sử dụng tiếng Việt của mình rất chuẩn chỉ, không còn điểm nào để chê. Song tiếng Việt vô cùng phong phú và qua thời gian, nhiều từ đã có những biến thể và đặc biệt là bị nhầm lẫn khi nói dẫn đến viết sai. Ví dụ như "cọ sát" với "cọ xát". Đố bạn trong hai cụm từ này, đâu mới đáp án chính xác?

Khi tra từ khóa "cọ xát" trên trang tìm kiếm Google ta nhận được 1.040.000 kết quả. Tương tự khi tra từ "cọ sát", trang tìm kiếm nổi tiếng này trả về 712.000 kết quả. Sự chênh lệch này là không quá lớn, suy ra có rất nhiều người đang sử dụng sai, nhầm lẫn ý nghĩa của cặp từ.

Kết quả khi tra từ khóa "cọ xát" và "cọ sát" trên trang tìm kiếm Google.

Kết quả khi tra từ khóa "cọ xát" và "cọ sát" trên trang tìm kiếm Google.

"Cọ xát" hay "cọ sát"?

Ý nghĩa của "cọ xát" được thể hiện rất rõ khi bạn tra trong từ điển tratu Soha như sau: Đây là một động từ nhằm biểu đạt hành động cọ đi cọ lại, xát vào nhau; tiếp xúc, thử thách trong những hoàn cảnh khác nhau, môi trường khó khăn và đa dạng. Một số ví dụ đơn giản dễ hiểu cũng được đưa ra: Nhiễm điện do cọ xát, đội tuyển thi đấu nhằm mục đích cọ xát, tiếng cánh cửa cọ xát vào bản lề nghe kèn kẹt...

Khi tra từ điển tiếng Việt với từ "cọ" ta sẽ nhận được 3 kết quả:

Thứ nhất "cọ" là một loại thực vật với đặc điểm cây cao, thuộc họ dừa, lá hình quạt, mọc thành chùm ở ngọn, thường dùng để lợp nhà, làm nón.

Thứ hai, "cọ" là dạng bút lông dùng để vẽ.

Thứ ba, "cọ" chỉ hành động áp vào và chuyển động sát bề mặt một vật rắn khác, ví dụ cọ rêu bám trong bể nước, cọ nồi cho sạch... Từ này đồng nghĩa với từ "cạ" mang hàm ý làm cho sạch lớp bẩn bám ở mặt ngoài bằng cách dùng vật ráp chà xát nhiều lần.

Như vậy, với ba kết quả trên, "cọ" trong "cọ xát" hợp lý nhất và đúng nhất là "cọ" thứ ba.

Về từ "xát", theo từ điển "xát" thể hiện sự áp mạnh sát lên trên bề mặt và đưa đi đưa lại nhiều lần cho sạch, cho ngấm. Từ này cũng được sử dụng nhiều trong cuộc sống hàng ngày như: Xát xà phòng, xát sạch vỏ đỗ, ruột gan như xát muối...

Trong khi đó, nếu tra từ "cọ sát" thì không có kết quả, đồng nghĩa với việc cụm từ này sai, không có ý nghĩa gì. Như vậy, "cọ xát" mới là lựa chọn đúng, "cọ sát" chỉ là một cụm từ vô nghĩa dù được nhiều người sử dụng.

Kết quả tra từ "cọ xát".

Kết quả tra từ "cọ xát".

Tra từ "cọ sát" trên từ điển không có kết quả.

Tra từ "cọ sát" trên từ điển không có kết quả.

Làm sao để tránh viết sai chính tả?

Cái khó khi khắc phục lỗi chính tả ở đây là người viết sai chính tả thường không biết mình sai. Với những người nhận thức được nhưng do thói quen nên khi được yêu cầu sửa chữa những người này thường gặp nhiều khó khăn, do đã là thói quen thì sẽ dễ bị lại như cũ. Tuy nhiên, nếu quyết tâm thì mọi chuyện đều có thể thành công, qua thời gian tập luyện và cố gắng nhất định sẽ tạo nên phản xạ mới giúp người đọc, người viết không còn sử dụng sai "cọ sát" thay vì "cọ xát" cũng như những cặp từ dễ nhầm lẫn khác.

"Cọ sát" chỉ là một cụm từ vô nghĩa dù được nhiều người sử dụng.

"Cọ sát" chỉ là một cụm từ vô nghĩa dù được nhiều người sử dụng.

Đặc biệt sai chính tả rất dễ bị lây, khi bạn đọc phải một từ bị viết sai trong một thời gian dài, chính bạn có thể bị nhiễm và viết sai theo. Do đó bạn không nên đọc những nguồn tin chất lượng kém mà nên tập đọc sách, báo... là những nguồn tin chính thống đáng tin cậy.

Có một cách giúp bạn sửa lỗi chính tả tiếng Việt là sử dụng những công cụ check lỗi chính tả. Một phần mềm dễ sử dụng như Word có tính năng là AutoCorrect, mỗi khi bạn đánh sai, Word sẽ tự động chỉnh lại từ đúng. Bạn có thể sử dụng công cụ này để soạn thảo nội dung các văn bản, giấy tờ hoặc đăng trên fanpage của mình, giúp bài viết trở nên chuyên nghiệp hơn.

Một số công cụ khác mà bạn có thể sử dụng là những trang tra từ điển trực tuyến, cho kết quả nhanh chóng và chính xác; ví dụ như tratu.soha, tratu.coviet.vn... 

  • Tham quan hay thăm quan? Kết quả sẽ khiến nhiều người Việt phải giật mình
  • 'Tựu chung' hay 'tựu trung'? Đáp án khiến hầu hết người Việt không ngờ tới
  • NN (T/h) / Tin Nhanh Online