Theo chuyên gia, việc nuôi cấy và phân lập thành công virus corona mới sẽ có ý nghĩa rất quan trọng trong xét nghiệm, điều trị và chế tạo ra vắc xin sau này.

Tiền đề để phát triển bộ sinh phẩm chẩn đoán

Vào ngày 7/2/2020, Viện vệ sinh dịch tễ Trung ương cho biết đã nuôi cấy và phân lập thành công virus corona mới.

Trao đổi với Trí thức trẻ GS.TS Đặng Đức Anh, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương về ý nghĩa của việc phân lập thành công virus corona. GS Đức Anh cho hay, việc phân lập được virus sẽ là tiền đề để phát triển bộ sinh phẩm chẩn đoán. Đây là bước rất quan trọng trong việc phát triển vắc xin sau này.

Ngoài ra, việc phân lập virus corona sẽ biết được độc lực của virus như thế nào để góp phần trong công tác điều trị bệnh nhân sau này.

Virus corona được phân lập.

Virus corona được phân lập.

"Quá trình phân lập virus corona được Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương thực hiện khi Việt Nam xuất hiện ca bệnh dương tính đầu tiên (2 trường hợp bố con người Trung Quốc nhiễm bệnh. Vào đầu tháng 1, Viện có mẫu bệnh phẩm của ca bệnh dương tính. Sau khi, nhận được mẫu bệnh phẩm của bệnh nhân Viện đã nuôi cấy và phân lập được virus corona mới này.

Hiện Viện đã có kinh nghiệm trong các đợt dịch trước đã phân lập được các virus khác như H5N1… Viện đã có đủ trang thiết bị và kinh nghiệm để tiến hành phân lập virus corona", GS. Đức Anh nói.

Phân lập virus là gì?

GS.TSKH Nguyễn Thu Vân cho hay, bất kể virus nào dù mới hay sẵn có muốn điều trị, điều chế vắc xin… đều phải có quá trình phân lập. Quá trình phân lập virus thường tốn rất nhiều thời gian, công sức.

Để thực hiện phân lập được virus trước tiên phải có mẫu bệnh phẩm. "Khi đã có mẫu bệnh phẩm trong phòng thí nghiệm virus sẽ được nuôi cấy trên những dòng tế bào thích hợp để có thể nhân lên được.

Virus được nhân lên với số lượng lớn tới mức đủ soi và bắt được virus dưới kính. Nhờ đủ số lượng virus mà chúng ta sẽ thực hiện được các bước nghiên cứu giải trình tự gen để xem nó có đột biến hay không, các vùng gây bệnh như thế nào?...", GS. Thu Vân nói.

Vị chuyên gia này cũng cho biết, việc phân lập virus rất phức tạp phải có: Dòng tế bào thích hợp; Điều kiện nuôi cấy thích hợp trong phòng thí nghiệm… Khi virus nhân lên số lượng nhiều thì mới có thể làm được các việc tiếp theo.

Thứ nhất: Trên cơ sở đó các nhà khoa học sẽ nghiên cứu loại bỏ gen độc giữ lại các gen có ý nghĩa về mặt kháng nguyên để làm vắc xin bảo vệ cơ thể tránh mắc bệnh.

Thứ hai, khi phân lập nuôi được virus tới một số lượng lớn có thể tạo ra các virus tinh khiết được kháng nguyên có ý nghĩa về mặt tạo đáp ứng miễn dịch, tiến thêm nữa có thể tạo ra các bộ sinh phẩm chẩn đoán.

Quá trình phân lập virus phải đảm bảo an toàn phòng thí nghiệm để tránh nguy cơ nhiễm bệnh và tránh tình trạng mẫu bệnh phẩm bị nhiễm chéo.

Hiện nay, Việt Nam đang có trên 1.000 người từ Trung Quốc trở về và gần 500 người có tiếp xúc gần với người nhiễm virus corona đang được cách ly, theo dõi, giám sát và chờ kết quả xét nghiệm. Với việc phân lập được virus Việt Nam sẽ có khả năng xét nghiệm hàng nghìn mẫu bệnh phẩm trong trường hợp cần thiết.

Ngày 7/02/2020, tình hình dịch bệnh viêm đường hô hấp do chủng mới của virus corona trên thế giới số trường hợp mắc: 31.481, trong đó tại lục địa Trung Quốc: 31.161; số trường hợp tử vong: 639. Việt Nam hiện đã ghi nhận 12 ca dương tính với virus corona. Trong đó, có 3 trường hợp đã điều trị thành công và đã được xuất viện.