Trong các chiến dịch của Mỹ tại Việt Nam, hơn một ngàn binh lính đã trở thành tù nhân chiến tranh hoặc mất tích trong khi chiến đấu ở miền Bắc Việt Nam. Phần lớn số binh sĩ này đã bị phía Việt Nam bắt giữ. Tuy nhiên, Trung Quốc cũng bắt giữ một số phi công Mỹ khi họ hoạt động trong hoặc gần không phận nước này.

41417Trong các chiến dịch của Mỹ tại Việt Nam, hơn một ngàn binh lính đã trở thành tù nhân chiến tranh hoặc mất tích trong khi chiến đấu ở miền Bắc Việt Nam.

Tuy nhiên trong một vài trường hợp, một số lính Mỹ đã bị bắt giữ hoặc mất tích khi máy bay của họ hoạt động trong hoặc gần không phận Trung Quốc.

Vai trò của Bắc Kinh trong cuộc xung đột ngày càng trở nên rõ ràng khi Cơ quan An ninh Quốc gia Hoa Kỳ (NSA) chia sẻ dữ liệu tình báo tín hiệu (SIGINT) về Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

Theo tài liệu, ngày 20/11/1965, đại úy phi công Mỹ Captain Philip E. Smith vô tình bay qua đảo Hải Nam của Trung Quốc sau khi thiết bị dẫn đường của ông dừng hoạt động và bay lạc do trời nhiều mây. Một chiếc MiG-19 của Trung Quốc đã chặn và bắn hạ máy bay chiến đấu của Philips do vi phạm lãnh thổ Trung Quốc.

Theo báo cáo của NSA, Trung Quốc biết rõ nguồn gốc của những chiếc máy bay đã bắn hạ và thậm chí còn biết danh tính của phi công.

Một tin nhắn củaTrung Quốc viết rằng: 'Ngày 20/9/1965, Không quân Trung Quốc đã bắn một máy bay của F-104 của Mỹ và bắt sống một cơ trưởng Mỹ tại khu vực Haiko, đảo Hải Nam”.

Một tài liệu do NSA công bố


Trong trường hợp khác, máy bay MiG của Trung Quốc tiếp tục bắn rơi một máy bay Mỹ, và bắt 2 phi công bao gồm trung úy hải quân Terrence M. Murphy. 

Vào thời điểm đó, Mỹ và Trung Quốc không có mối quan hệ ngoại giao do Trung Cộng và Mỹ không có quan hệ ngoại giao Mỹ cho rằng Đài Loan là chính phủ hợp pháp của Trung Quốc. Điều này khiến cho Washington gặp nhiều khó khăn trong việc thương lượng về các binh sĩ bị bắt giữ.

Trong báo cáo phân tích hai sự cố trên của NSA đưa ra ngày 11/12/2014, khoảng 10 máy bay chiến đấu của Mỹ gặp các phản ứng thù địch ở đảo Hải Nam.

Các báo cáo cũng cho rằng động thái của Trung Quốc báo hiệu một chính sách tham gia tích cực hơn của Bắc Kinh nhằm chống lại ảnh hưởng của Mỹ trong khu vực. Bên cạnh các hành động chống lại máy bay Mỹ, Bắc Kinh cũng bắt giữ 2 binh sĩ bộ binh Mỹ ở Lào, báo cáo của NSA cho biết.

Báo cáo của NSA được tiết lộ từ hơn 7,5 triệu báo cáo trong đầu những năm 1990 nhằm trợ giúp việc giải quyết các vấn đề tù binh chiến tranh và mất tích trong khi thực thi nhiệm vụ của binh sĩ Mỹ. Hơn 170 tài liệu được tiết lộ từ ngày 11/12 và hơn 1.600 sẽ được tiết lộ trong những tháng tới.

Trang Nguyễn (theo Business Insider) / skcd.com.vn