Trong suốt nhiều tháng qua, Tổng thống Trump liên tục đưa ra những bình luận chống nhập cư mạnh mẽ. Có vẻ như chính sách này là nhằm bảo vệ nước Mỹ và người dân nước này. Tuy nhiên, giới chỉ trích cho rằng đây chỉ là một chiêu bài của ông chủ Nhà Trắng nhằm tranh thủ sự ủng hộ của cử tri trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở nước này.

Củng cố những tuyên bố về chống nhập cư

Tại một sự kiện vận động ở Florida mới đây, Tổng thống Trump đã củng cố những tuyên bố về chống nhập cư mà ông đưa ra từ trước chiến dịch tranh cử năm 2016 sau khi đe dọa triển khai khoảng 15.000 binh sỹ tại khu vực biên giới với Mexico, tương đương số binh sĩ Mỹ đang làm nhiệm vụ ở Afghanistan. Ông chủ Nhà Trắng đã phớt lờ những cáo buộc cho rằng các bình luận gây chia rẽ của ông về vấn đề nhập cư sẽ kích động chủ nghĩa cực đoan. Thay vào đó, vị Tổng thống thứ 45 của nước Mỹ nhắc đến ý định triển khai quân trước khi bay tới Florida trong giai đoạn nước rút của chiến dịch tranh cử chuẩn bị cho cuộc bỏ phiếu ngày 6-11 tới. Trong 6 ngày cuối cùng, Tổng thống Trump sẽ tiến hành 11 cuộc vận động tại 8 bang của nước Mỹ. Ông hy vọng sẽ khích lệ các cử tri của đảng Cộng hòa và giúp đảng này duy trì quyền kiểm soát lưỡng viện Quốc hội.

Trong khi đó, đảng Dân chủ đe dọa sẽ đảo lộn các chính sách mà Tổng thống Trump đưa ra nếu giành được quyền kiểm soát dù chỉ một trong hai viện của Quốc hội, làm dấy lên những nguy cơ về xáo trộn trên chính trường Mỹ. Trọng tâm thông điệp mà Tổng thống Trump hướng đến những người ủng hộ ông là lời đe dọa thường trực về việc nước Mỹ đang phải đối mặt với một “cuộc xâm lược” của những người nhập cư trái phép và đảng Dân chủ sẽ mở cửa biên giới nếu họ giành chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Hôm 30-10, Tổng thống Trump tuyên bố ông đã ra lệnh điều động khoảng 5.000 binh sĩ tới khu vực biên giới Mỹ-Mexico. Đây đã là một con số khá cao, song chỉ một ngày sau đó, hôm 31-10, ông chủ Nhà Trắng lại tiếp tục thông báo với báo giới tại Nhà Trắng rằng con số này có thể dao động từ “10.000-15.000 người”.

Tổng thống Trump liên tục đưa ra những bình luận chống nhập cư mạnh mẽ. Ảnh tư liệu

Chính quyền bảo vệ chính sách

Trong bối cảnh trên, báo Washington Post dẫn lời giới chỉ trích cho rằng quyết định của Tổng thống Trump về việc triển khai quân tại biên giới với Mexico ngay trước cuộc bầu cử ngày 6-11 thực chất chỉ là một hành động chính trị nhằm kích động lo ngại của cử tri về vấn đề nhập cư. Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis đã phủ nhận những chỉ trích này, đồng thời khẳng định quân đội được điều động để hỗ trợ Bộ An ninh nội địa và cơ quan Hải quan và Bảo vệ biên giới (CBP), theo yêu cầu của giới chức hai cơ quan này và quân đội không phải là lực lượng đóng vai trò chính. Ông chủ Lầu Năm Góc nhấn mạnh, quân đội từng thực hiện nhiều nhiệm vụ tương tự trên lãnh thổ Mỹ sau các thảm họa thiên tai. Là một tướng quân đội đã nghỉ hưu, Bộ trưởng Mattis vốn ưu tiên việc để quân đội tránh bị ảnh hưởng bởi các vấn đề chính trị. Ông thường xuyên nhấn mạnh tới truyền thống phi chính trị của lực lượng vũ trang.

Trên thực tế, việc triển khai quân đội trong nước do các vấn đề liên quan tới chính trị kiểu này có thể hủy hoại sự ủng hộ của dư luận đối với uy tín vốn có của lực lượng vũ trang. Tuy nhiên, giới chức Washington cho rằng cần phải triển khai quân đội để đề phòng trường hợp hàng nghìn người di cư tới được biên giới và tìm cách vượt qua khu vực này. Họ cũng hy vọng việc điều động quân đội sẽ khiến đoàn người di cư nhụt chí.

Bàn về kế hoạch triển khai quân đội ngăn chặn dòng người di cư vào Mỹ, chuyên gia nghiên cứu Travis Sharp của Trung tâm Đánh giá ngân sách và chiến lược, ước tính việc triển khai khoảng 15.000 binh sĩ từ nay tới giữa tháng 12 sẽ khiến Washington phải tiêu tốn từ 90-110 triệu USD, còn nếu số lượng này là 10.000 người thì chi phí ở vào khoảng từ 60-75 triệu USD. Trước đó, Tư lệnh Bộ chỉ huy phương Bắc Terrence O’Shaughnessy cho biết ông không thể ước tính chi phí cụ thể cho chiến dịch này.

Trong suốt một thời gian dài, Tổng thống Trump thường xuyên dùng những từ ngữ gay gắt để miêu tả những người nhập cư trái phép như “một nhóm người nguy hiểm”. Những người đang tìm cách chạy trốn khỏi các quốc gia Trung Mỹ nghèo đói vẫn còn đang ở trên lãnh thổ Mexico và vẫn còn cách rất xa mục tiêu của họ là biên giới Mexico-Mỹ. Bộ An ninh nội địa Mỹ miêu tả cuộc khủng hoảng người di cư này là “một cuộc khủng hoảng chưa từng có tiền lệ”. Số liệu thống kê của bộ này cho thấy, số người di cư tìm tới Mỹ trong năm 2018 vào khoảng 400.000 người, tương đương 1/4 con số của năm 2000.

Tổng thống Trump đã liên tục đưa ra những bình luận chống nhập cư mạnh mẽ trong nhiều tháng qua. Trong chiến dịch vận động với chủ trương “Đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại”, tương tự sự kiện tại Florida ngày 31-10, ông đã dẫn đầu đám đông ủng hộ hô vang khẩu ngữ “xây dựng bức tường”, ám chỉ mục tiêu chưa thành hiện thực của ông về việc dựng một bức tường chắn tại biên giới Mỹ-Mexico. Tuy nhiên, theo hãng tin AFP của Pháp, chính sách dân tộc chủ nghĩa của Tổng thống Trump - điều mà giới chỉ trích xem là mang nặng màu sắc phân biệt chủng tộc, lại tiếp tục vấp phải tranh cãi lớn khi vào tuần trước, một kẻ sát nhân được cho là có tư tưởng này đã xả súng vào 11 người tại giáo đường Do Thái ở Pittsburgh. Báo chí Mỹ cho rằng kẻ sát nhân dã man này đã lấy cảm hứng từ những bài phát biểu của Tổng thống Trump về cuộc đấu tranh bảo vệ người da trắng. Tương tự như vậy, tuần trước một người đàn ông tại bang Florida, vốn ủng hộ ông chủ Nhà Trắng, đã bị bắt giữ vì gửi bom tự chế tới hơn 10 người phản đối nhà lãnh đạo này. Rõ ràng, đây là những vụ việc có phần gây bất lợi cho Tổng thống Trump và phe của ông vào thời điểm ngay trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Hồng Phúc

PL&XH