Trung Quốc đã lên tiếng bày tỏ quan ngại sau khi các nhà lãnh đạo Mỹ, Ấn Độ, Úc và Nhật Bản có cuộc gặp quan trọng tại Manila (Philippines), bên lề Hội nghị Cấp cao Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) lần thứ 31.

Theo SCMP, phản ứng lại cuộc họp của Mỹ và 3 nước đồng minh trong khu vực, phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 13/11 ra tuyên bố nêu rõ các quan hệ hợp tác trong khu vực không nên mang yếu tố chính trị hay loại trừ. Cuộc họp diễn ra hôm 12/11 là cuộc họp đầu tiên của 4 nhà lãnh đạo Mỹ, Úc, Nhật và Ấn Độ kể từ khi Nhật Bản đưa ra đề xuất thành lập một liên minh 4 nước cách đây một thập kỷ.

Giới quan sát cho rằng, 4 nước đồng minh này có thể trở thành một khối thống nhất nhằm kiềm chế tham vọng trỗi dậy mạnh mẽ của Trung Quốc. Bên cạnh đó, cũng có nhiều ý kiến cho rằng điều này cho thấy sự cạnh tranh giữa Bắc Kinh và Washington trong khu vực ngày càng gay gắt.

Đặc biệt cuộc họp giữa 4 nhà lãnh đạo diễn ra ngay trong bối cảnh Mỹ đang thay đổi trọng tâm chiến lược. Trong chuyến công du châu Á “lịch sử” vừa qua, Tổng thống Mỹ luôn sử dụng thuật ngữ “Ấn Độ - Thái Bình Dương”, nhằm nhấn mạnh cam kết đối với các đồng minh khu vực, đồng thời đánh giá cao vai trò quan trọng của Ấn Độ trong việc đối mặt với những thách thức từ Trung Quốc đang ngày càng quyết đoán hơn.

Trung Quốc
Các nhà lãnh đạo Mỹ, Nhật, Úc chụp ảnh sau cuộc họp ý nghĩa tại Philippines

Ý tưởng về việc thành lập một liên minh chiến lược 4 bên được Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đưa ra vào năm 2007. Tuy nhiên, tại thời điểm này các nước Ấn Độ và Úc có phần do dự do căng thẳng gia tăng giữa Nhật Bản và Trung Quốc. Tuy nhiên, hai quốc gia này đã thay đổi ý định sau khi sáng kiến “Vành đai và con đường” của Bắc Kinh dường như thách thức trật tự thế giới do Mỹ đứng đầu và thái độ quyết đoán hơn của Trung Quốc trên Biển Đông. Căng thẳng biên giới Trung - Ấn trong năm nay cũng là một động lực thúc đẩy cho New Delhi.

Tại cuộc gặp ở Manila, lãnh đạo 4 nước Mỹ, Ấn Độ, Australia và Nhật Bản nhất trí hợp tác vì một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do, cởi mở, thịnh vượng và toàn diện. Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo không đưa ra tuyên bố chung sau cuộc gặp và phía Mỹ phủ nhận cuộc gặp có mục đích nhằm vào Trung Quốc.

Hồi tuần trước, Bắc Kinh đã lên tiếng cảnh báo bất kỳ hành động nào của một nhóm an ninh không nên nhắm tới hoặc gây tổn hại tới lợi ích của bên thứ 3.

Trong cuộc gặp với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi hôm 13/11 bên lề hội nghị ASEAN, Tổng thống Mỹ Trump đã thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực, đồng thời hối thúc tăng cường hợp tác thương mại và an ninh song phương.

Theo báo The Hindu, ông Modi cho rằng mối quan hệ giữa Ấn Độ và Mỹ ngày càng phát triển về cả chiều rộng và chiều sâu, vì lợi ích của hai nước cũng như khu vực và thế giới.

Trong khi đó, tại một cuộc họp riêng với các nhà lãnh đạo ASEAN, Tổng thống Trump đã kêu gọi sự hợp tác chặt chẽ hơn nữa và nhấn mạnh các nhà lãnh đạo ASEAN không nên trở thành “vệ tinh” cho bất cứ ai, một hàm ý cảnh giác trước sự trỗi dậy của Trung Quốc trong khu vực.

Giới phân tích cho rằng cuộc gặp giữa lãnh đạo 4 nước Mỹ, Ấn Độ, Australia và Nhật Bản diễn ra không phải ngẫu nhiên hay tình cờ mà là một dấu hiệu cho thấy Tổng thống Trump quan tâm đặc biệt đến việc thúc đẩy khái niệm Ấn Độ - Thái Bình Dương như một nền tảng chiến lược của Mỹ ở châu Á.

Ông Du Jifeng, chuyên gia về vấn đề Đông Nam Á tại Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, nhấn mạnh: “Mặc dù họ không đề cập trực tiếp đến Trung Quốc nhưng rõ ràng họ đều rất lo lắng đến sự trỗi dậy của Bắc Kinh”.

Bạn đang đọc bài viết Trung Quốc như ‘ngồi trên đống lửa’ khi Mỹ và 3 nước đồng minh châu Á ‘bắt tay’ tại chuyên mục Thế Giới của trang Tin Tức Việt Nam. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng gửi về hòm thư bbt@tintuc.vn

Vỹ An / Tin nhanh Online