Hiện nay, chúng ta vẫn thường hay sử dụng từ láy trong quá trình viết văn hoặc giao tiếp hàng ngày. Tuy nhiên có thể do chưa hiểu rõ về loại từ này nên nhiều khi các bạn không biết rằng mình đang sử dụng từ láy. Vậy từ láy là gì? Công dụng của từ láy ra sao?

Từ láy là gì?

Từ láy là dạng đặt biệt của từ phức, được cấu tạo từ 2 tiếng, trong đó phần nguyên âm hoặc phụ âm được láy giống nhau hoặc chỉ 1 phần nguyên âm và phụ âm láy như nhau.

Từ láy là gì? Ảnh minh họa.

Từ láy là gì? Ảnh minh họa.

Trong từ láy có thể có 1 từ không mang ý nghĩa gì hoặc cả 2 từ đều không có nghĩa và được ghép với nhau thành một từ có nghĩa.

Ví dụ: Lung linh, lấp lánh, thăm thẳm...

Phân loại từ láy

Dựa vào cấu trúc, cấu tạo giống nhau của các bộ phận thì từ láy được chia thành hai loại chính là từ láy toàn bộ và từ láy bộ phận.

Từ láy toàn bộ

Là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần, dấu câu ví dụ như xanh xanh, luôn luôn, ào ào.

Đôi khi để nhấn mạnh và tạo sự tinh tế hài hòa về âm thanh, một số từ còn được thay đổi phụ âm cuối hoặc thanh điệu. Ví dụ: Thoang thoảng, lanh lảnh, ngoan ngoãn.

Từ láy bộ phận

Là loại từ được láy giống phần âm hoặc phần vần, dấu câu có thể giống hoặc khác tùy vào cách người dùng muốn:

- Láy âm: Là những từ có phần âm lặp lại nhau.

Ví dụ: Mênh mông, miên man, xinh xắn, ngơ ngác, mếu máo...

- Láy vần: Là những từ có phần vần lặp lại nhau.

Ví dụ: Chênh vênh, liêu xiêu, lao xao, liu diu.

Từ láy bộ phận thường được sử dụng nhiều hơn từ láy toàn bộ vì dễ phối vần và âm.

Công dụng của từ láy

Từ láy thường được sử dụng cả trong văn nói và văn viết như thơ ca, tác phẩm văn học để mô tả, nhấn mạnh vẻ đẹp phong cảnh hoặc diễn đạt cảm xúc, tâm trạng, âm thanh và nhiều hoạt động khác của con người, các hiện tượng, sự vật trong cuộc sống.

Cách phân biệt từ láy và từ ghép

Tiếng việt là một ngôn ngữ phong phú và đa dạng vì thế rất khó để nhận biết 2 loại từ ghép và từ láy với nhau. Tuy nhiên vẫn có một vài đặc điểm giúp bạn xác định đâu là từ ghép và từ láy nhanh nhất.

Có thể phân biệt từ láy và từ ghép. Ảnh minh họa.

Có thể phân biệt từ láy và từ ghép. Ảnh minh họa.

Nghĩa của các từ tạo thành

Thông thường từ ghép thì có thể cả 2 từ tạo thành đều có nghĩa cụ thể, còn từ láy thì có thể không từ nào có nghĩa hoặc chỉ đúng 1 từ có nghĩa.

Ví dụ: Hoa quả là từ ghép và từ "hoa", "quả" khi đứng riêng đều có nghĩa xác định. Còn từ long lanh thì chỉ "long" có nghĩa, còn "lanh" thì không xác định là nghĩa như thế nào khi đứng riêng.

Vì vậy ngoài dấu hiệu giống nhau về âm hoặc vần thì nghĩa của từng từ sẽ quyết định đó là dạng từ nào.

Một trong 2 từ là từ Hán Việt

Trong tiếng Việt hầu hết đều gặp các từ láy âm, vì thế nếu một trong hai từ đó thuộc từ Hán Việt thì đấy chính là ghép chứ không phải từ láy.

Ví dụ như từ "Tử tế" thì "tử" là từ Hán Việt, cho dù nó láy âm đầu nhưng vẫn được xếp vào dạng từ ghép.

Giữa 2 tiếng tạo thành từ

Nếu không có liên quan về âm hoặc vần thì đó chắc chắn là từ ghép và ngược lại là từ láy.

Ví dụ: Cây lá là từ ghép và không có âm hoặc vần giống nhau, còn chắc chắn thì phụ âm đầu giống nhau nên là từ láy.

Đảo vị trí các tiếng trong từ

Nếu hai tiếng trong từ có thể đảo trật tự mà vẫn có nghĩa cụ thể thì đó là từ ghép. Còn từ láy thì không thể đảo trật tự từ và không có ý nghĩa nào.

Ví dụ: Từ "mờ mịt" khi đảo vị trí thành "mịt mờ" thì có nghĩa nên đó là từ ghép. Từ "thẫn thờ" đổi lại thành "thờ thẫn" thì không có nghĩa gì, nên là từ láy.