Trước việc các phương tiện truyền thông phản ánh việc một số nghệ sĩ quyên góp từ thiện, cứu trợ, thiếu minh bạch trong giải ngân, Bộ Công an đã có động thái mới nhất, đề nghị ngân hàng rà soát, sao kê tài khoản của họ. Trong khi đó, chuyên gia tội phạm học cho rằng, rà soát để trả lời câu hỏi có hay không việc ăn chặn.

Người dân ở tỉnh Quảng Trị bị thiệt hại do mưa lũ nhận tiền hỗ trợ từ nữ ca sĩ Thủy Tiên vào cuối năm 2020. Ảnh: NV

Người dân ở tỉnh Quảng Trị bị thiệt hại do mưa lũ nhận tiền hỗ trợ từ nữ ca sĩ Thủy Tiên vào cuối năm 2020. Ảnh: NV.

Lùm xùm chuyện nghệ sĩ quyên góp từ thiện

Câu chuyện lùm xùm bắt đầu từ cuối tháng 5, khi doanh nhân Nguyễn Phương Hằng của Tập đoàn Đại Nam livestream (phát sóng trực tiếp) nói về những hoạt động từ thiện của một loạt nghệ sĩ tên tuổi. Sau đó suốt nhiều tháng liền, mạng xã hội liên tiếp xảy ra những cuộc tranh cãi giữa doanh nhân này và nhóm nghệ sĩ được kể tên trong các hoạt động từ thiện như: Hoài Linh, Trấn Thành, Thủy Tiên và Đàm Vĩnh Hưng. Nhóm nghệ sĩ này đã khởi kiện bà Hằng thông tin sai sự thật, xúc phạm nhân phẩm các nghệ sĩ.

Ở chiều ngược lại, mới nhất, bà Hằng cũng gửi đơn tố cáo tới cơ quan công an về hoạt động từ thiện của ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng... Điều đáng nói, sự việc này đã kéo theo sự "tham gia" của cộng đồng mạng, gây ra các cuộc tranh cãi liên miên...

Trước những ồn ào về hoạt động quyên góp từ thiện, cuối tháng 9, Bộ Công an đã vào cuộc xác minh, rà soát hoạt động gây quỹ quyên góp từ thiện, hỗ trợ nhân dân miền Trung bị lũ lụt trong năm 2020.

Theo đó, Cục Cảnh sát Hình sự phối hợp với 7 tỉnh gồm: Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi để xác định số tiền, hàng mà các cá nhân tiến hành cứu trợ, từ thiện, trong đó có NSƯT Hoài Linh và Thủy Tiên.

Mới đây nhất, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (Cục Cảnh sát Hình sự) đã có công văn gửi cơ quan thanh tra, giám sát ngân hàng yêu cầu rà soát các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài về tài khoản của các nghệ sĩ liên quan đến hoạt động từ thiện thời gian qua, gồm ca sĩ Thủy Tiên, Đàm Vĩnh Hưng và MC Trấn Thành.

Về vấn đề này, đại diện Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng cho biết, sau khi nhận được công văn của Bộ Công an, đơn vị đã gửi văn bản chuyển tiếp tới các tổ chức tín dụng. Các tổ chức tín dụng sẽ có trách nhiệm phối hợp, sao kê tài khoản... thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.

Đại diện Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng (Ngân hàng Nhà nước) cho biết: "Theo quy định Nghị định 117 về giữ bí mật thông tin khách hàng, các tổ chức tín dụng không gửi lại kết quả rà soát tài khoản của các cá nhân trên cho chúng tôi mà trực tiếp gửi thẳng cho cơ quan công an".

Rà soát để trả lời câu hỏi có hay không việc ăn chặn

Nói về động thái của cơ quan công an vào cuộc để rà soát, làm rõ số tiền các cá nhân quyên góp từ thiện miền Trung, trung tá Đào Trung Hiếu (chuyên gia tội phạm học, Bộ Công an) nhấn mạnh đó là việc làm rất kịp thời.

Ông Hiếu đánh giá thời gian qua, mạng xã hội xuất hiện những thông tin phản ánh các hiện tượng tiêu cực liên quan đến hoạt động từ thiện của một số người nổi tiếng, khiến dư luận đặc biệt quan tâm. Điều này đòi hỏi phải có hoạt động điều tra xác minh, làm rõ những tin đồn đó có căn cứ hay không.

Đồng thời, các cơ quan chức năng cũng nhận được đơn trình báo, tố giác tội phạm liên quan đến vấn đề này. Do đó, trước yêu cầu, mong mỏi của dư luận về tính minh bạch trong hoạt động từ thiện, cơ quan bảo vệ pháp luật vào cuộc là hoạt động bình thường, theo quy định của pháp luật và rất cần thiết.

Theo trung tá Đào Trung Hiếu, cơ quan công an rà soát số tiền từ thiện giúp giải tỏa những nghi ngờ, bức xúc của dư luận trước thông tin cáo buộc một số cá nhân lợi dụng việc kêu gọi tiền từ thiện nhằm trục lợi. 

"Xác minh làm rõ trắng đen, thực hư xung quanh các cáo buộc, giúp giải oan cho người vô tội hoặc trừng trị thích đáng người có tội. Điều đó còn nhằm chấn chỉnh hoạt động từ thiện, loại trừ những hiện tượng biến tướng, tiêu cực, răn đe kẻ bất lương có ý định trục lợi", chuyên gia tội phạm học nhìn nhận.

Trước đó, ngày 6/9, bên lề họp báo Chính phủ thường kỳ, Trung tướng Tô Ân Xô - Chánh Văn phòng Bộ Công an - cho biết, việc cá nhân, tổ chức đứng ra kêu gọi ủng hộ, hỗ trợ đồng bào vượt qua khó khăn dịch bệnh, thiên tai... là nghĩa cử cao đẹp, nhân văn. Nhà nước rất khuyến khích, tôn vinh và tạo điều kiện thuận lợi cho các cá nhân, tổ chức đóng góp vận động, kịp thời mang lại hiệu quả thiết thực cho những người đang cần hỗ trợ. 

Tuy nhiên, việc vận động, tiếp nhận, phân phối, sử dụng nguồn đóng góp hỗ trợ nhân dân khắc phục khó khăn, thiên tai, hỏa hoạn, sự cố nghiêm trọng hay bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo được pháp luật quy định cụ thể tại Nghị định 64/2008 của Chính phủ và thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính.

Trung tướng Tô Ân Xô nhấn mạnh, theo quy định này, nghiêm cấm gian lận, báo cáo sai sự thật để chiếm đoạt tiền, hàng do các cá nhân, tổ chức quyên góp. 

Do vậy, nếu có dấu hiệu của việc chiếm đoạt tài sản là tiền, hàng từ hoạt động quyên góp ủng hộ thì cơ quan chức năng sẽ xem xét, xử lý với tội danh là "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" hoặc "Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản".

"Nếu cơ quan chức năng, trong đó có cơ quan công an nhận được các chứng cứ, tài liệu như tôi nói ở trên thì chắc chắn là cơ quan chức năng sẽ vào cuộc" - ông Xô nói.