Khu vực biên giới Trung Quốc - Triều Tiên đã chứng kiến giai đoạn giá nhà đất bùng nổ sau những cuộc họp thượng đỉnh liên tiếp. Nhưng hiện tại mọi thứ đều im ắng lạ thường.

Giấc mộng tan vỡ

Nếu chỉ đi bộ vào buổi đêm qua khu vực Quận Mới ở thành phố Đan Đông - biên giới phía đông bắc của Trung Quốc với Triều Tiên - sẽ rất ít người nhận ra rằng chỉ vài năm trước, vùng này được cho là sẽ sớm bùng nổ về kinh tế khi nước láng giềng Triều Tiên bắt đầu mở cửa, kết nối thương mại chặt chẽ hơn.

Chỉ có một vài ngọn đèn chiếu sáng từ các căn hộ trong các tòa nhà dân cư cao 30 tầng gần cây cầu bắc ngang sông Áp Lục hoang vắng. Cây cầu này đã không được sử dụng kể từ khi hoàn thành vào năm 2013, vốn được cho là sẽ giảm hành trình đến thành phố Sinuiju của Triều Tiên ở bờ đối diện xuống còn chỉ 5 phút lái xe.

Tình hình hồi năm 2018 rất khác. Giá nhà ở một số khu vực của Quận Mới tăng hơn 50% chỉ trong vài ngày sau cuộc gặp thượng đỉnh lịch sử giữa nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un và người đồng cấp phía Nam Moon Jae-in hồi cuối tháng Tư.

Những con đường vắng người và ít ánh đèn ở các chung cư. Ảnh: Kinling Lo.

Những con đường vắng người và ít ánh đèn ở các chung cư. Ảnh: Kinling Lo.

Trong suốt năm đó, không khí tích cực tăng cao trên bán đảo Triều Tiên cũng được đánh dấu bằng chuyến thăm đầu tiên của ông Kim tới Trung Quốc và cuộc gặp chưa từng có tiền lệ của ông Kim Jong Un với Tổng thống Mỹ khi đó là Donald Trump. Những sự kiện liên tiếp này đã khiến Đan Đông, với dân số chỉ 2,5 triệu người, chứng kiến mức tăng giá bất động sản lớn nhất ở Trung Quốc, và xu thế này kéo dài tới tận năm 2019.

Nhu cầu đã giảm mạnh kể từ đó, vì những hy vọng về giao dịch thương mại quy mô lớn với Triều Tiên đã tiêu tan do đại dịch bùng phát vào năm ngoái và Bình Nhưỡng quyết định phong tỏa cả đất nước. Việc đi lại qua vùng biên giới bị cấm và giao thương bằng đường bộ, đường sắt và đường biển gần như bị đình chỉ hoàn toàn.

Số liệu mới nhất của chính phủ cho thấy giá nhà ở Đan Đông vào tháng 3 đã ghi nhận mức tăng 4% so với năm ngoái - phù hợp với xu hướng đầu tư chung của 70 thành phố được chính phủ Trung Quốc theo dõi trong nước. Một căn hộ 3 phòng ngủ mới nhìn ra sông ở Quận Mới ngày nay có giá 7.000 nhân dân tệ mỗi mét vuông (khoảng 25 triệu VNĐ/m2) - không cao hơn nhiều so với giá hồi năm 2019.

Thông thường, ít nhất 70% khối lượng thương mại giữa Trung Quốc và Triều Tiên đi qua thành phố cửa ngõ Đan Đông, với các xe tải và tàu hàng băng qua Cầu Hữu nghị Trung Quốc - Triều Tiên tiến vào khu vực trung tâm thành phố. Quận Mới được phát triển từ đầu với dự đoán rằng cầu Áp Lục mới sẽ tiếp tục củng cố giao dịch thương mại.

Thị trường trì trệ

Không có lý do chính thức nào được đưa ra cho sự chậm trễ trong việc mở cầu hai chiều, nhưng mọi người đều ngầm hiểu rằng Bình Nhưỡng vẫn chưa đưa ra thỏa thuận để tiến hành. Trong khi đó, các cơ sở xung quanh mà chính phủ Trung Quốc tiêu tốn hàng tỷ USD để phát triển - bao gồm hai đặc khu kinh tế, các tòa nhà dân cư sang trọng và trung tâm thương mại hiện hầu như đều trống rỗng.

Một đại lý bất động sản của "Thành phố Singapore" - tên của khu dân cư mọc lên gần cây cầu mới - cho biết đã có sự thay đổi đáng kể về thành phần người mua kể từ khi giá tăng cao vào năm 2018.

Cây cầu nối 2 khu vực biên giới ở Trung Quốc và Triều Tiên. Ảnh: Reuters

Cây cầu nối 2 khu vực biên giới ở Trung Quốc và Triều Tiên. Ảnh: Reuters

"Thành phần khách hàng mới nhất của chúng tôi khác với năm 2018 - thời điểm giá tăng đột biến nhất. Trước đây, chúng tôi có những người mua đến từ khắp nơi trên cả nước và rất nhiều người từ các tỉnh đông bắc chỉ mua căn hộ với mục đích đầu tư," cô nói.

"Giờ đây, những người mua là người dân địa phương, những người muốn sống trong một căn hộ mới và không đặt cược vào thời điểm khánh thành cây cầu."

Người đại diện cho biết thị trường chắc chắn đã trở nên trầm lắng hơn kể từ năm ngoái. "Nhưng tôi sẽ nói rằng tiềm năng tăng giá của chúng tôi vẫn là mạnh nhất trong khu vực. Nếu cây cầu khánh thành, khu nhà ở của chúng tôi sẽ gần nhất với nó. Mỗi mét vuông sẽ tăng giá ít nhất 15 đến 20% ngay lập tức khi cầu khánh thành".

Nhà phát triển Singapore Brothers Holdings đã động thổ khu phức hợp vào năm 2008 và sau 5 năm ì ạch với doanh số bán hàng năm dưới 100 căn, nó đã trở thành dự án bán chạy nhất trong khu vực vào năm 2018 - người đại diện cho biết. Trong đó, riêng tháng 5 đã bán được hơn 500 căn nhà.

Sự lạc quan cũng đẩy giá từ mức trung bình khoảng 4.000 nhân dân tệ/m2 vào năm 2015 lên hơn 6.000 nhân dân tệ/m2 vào năm 2018.

Bức tranh thị trường bất động sản Đan Đông không phải lúc nào cũng chỉ toàn màu hồng. Vào năm 2016, thị trường dân cư hoạt động kém nhất trong số 70 thành phố lớn của Trung Quốc, khi quan hệ Trung-Bắc Triều Tiên trở nên xấu đi do Bắc Kinh ủng hộ các lệnh trừng phạt nghiêm ngặt hơn của Liên hợp quốc đối với Bình Nhưỡng để đáp trả vụ thử hạt nhân lần thứ tư.

"Khi thực sự sống ở đây, bạn sẽ không thực sự đặt cược vào những hy vọng này nữa", một giáo viên địa phương đã nghỉ hưu, người mua căn hộ của mình trước đợt tăng giá năm 2018, cho biết.

"Tôi thực sự nghĩ rằng khu vực này tốt hơn cho việc nghỉ hưu của tôi vì các căn hộ mới hơn, ít người qua lại. Nhưng thành thật mà nói, đây chỉ là nơi dành cho những người đã nghỉ hưu, bởi vì không có nhiều sự kiện xảy ra xung quanh đây và tôi phải đi vào trung tâm thành phố nếu gặp bất kỳ vấn đề y tế nào bởi vì chúng tôi chỉ có một phòng khám ở đây".

Một cặp vợ chồng có con hai tuổi cho biết họ chuyển đến Quận Mới cách đây hai năm vì có trường học tốt trong khu vực. "Nhưng không có gì khác, không có cửa hàng nào thực sự mở và việc gọi taxi thật bất tiện", một trong những phụ huynh trẻ cho biết.

Một đại lý bất động sản, người đã đặt gian hàng của mình tại bãi đậu xe mở phía trước cây cầu mới, đã cố gắng chống lại quan điểm phổ biến bằng cách bán một triển vọng lạc quan cho khách hàng tiềm năng. Ông nói: "Đó là do đại dịch mà thương mại biên giới và các hoạt động bình thường giữa hai nước bị đình trệ, không phải vì điều gì đó tồi tệ đã xảy ra trong quan hệ song phương".

"Không có giá bất động sản lao dốc, cho thấy kỳ vọng không thay đổi. Điều quan trọng nhất là chính phủ sẽ không từ bỏ việc đầu tư vào khu vực này, bởi vì cây cầu đã được xây dựng. Nó sẽ phải mở cửa vào một ngày nào đó, phải không?"

Một cặp vợ chồng có con hai tuổi cho biết họ chuyển đến Quận Mới cách đây hai năm vì có trường học tốt trong khu vực. "Nhưng không có thứ gì khác, không có cửa hàng nào mở và việc gọi taxi thật bất tiện", một trong những phụ huynh trẻ cho biết.