Ai cũng biết Tết Hàn Thực vào ngày 3/3 âm lịch nhưng bạn đã biết ý nghĩa của nghi lễ này theo chuyên gia phong thủy là như thế nào chưa?

Nguồn gốc của Tết Hàn Thực ở Việt Nam
 
Theo GS - võ sư Lương Ngọc Huỳnh, chuyên gia phong thuỷ hàng đầu Việt Nam, lâu nay, nói về Tết Hàn thực, nhiều người Việt thường gắn với câu chuyện về Giới Tử Thôi theo điển tích cổ của Trung Quốc.
 
Dù bắt nguồn từ một truyền thuyết của Trung Quốc nhưng khi du nhập vào Việt Nam, ngày Tết Hàn Thực có ý nghĩa tâm linh khác, phong tục cúng Tết Hàn Thực cũng có nhiều thay đổi để phù hợp với văn hóa của người Việt. 

Tết Hàn thực ở Việt Nam không thể thiếu được bánh trôi, bánh chay.

Tết Hàn thực ở Việt Nam không thể thiếu được bánh trôi, bánh chay.

Thực chất, Tết Hàn Thực đã được hợp nhất với Tết bánh trôi, bánh chay, Tết tháng 3 tại Việt Nam, thể hiện rõ nét đặc trưng văn hóa, lối sống riêng của người Việt. Khác với Tết Hàn Thực ở Trung Quốc, ở Việt Nam người dân không kiêng lửa, mọi việc nấu nướng vẫn diễn ra bình thường. 
 
Ngoài ra, Tết Hàn thực ở Việt Nam còn có sự tích liên quan đến Hai Bà Trưng. Theo đó, Hai Bà Trưng sau khi không chống nổi Mã Viện, biết rằng tình thế nguy cấp nên đã rút quân đến địa danh Mê Linh. Tại đây, Hai Bà được nhân dân dâng bữa bằng món bánh trôi. Trước tình thế quân giặc áp đảo, Hai bà quyết không để rơi vào tay giặc nên đã gieo mình xuống dòng sông Hát và hy sinh ngày mùng 6 tháng 3 âm lịch.
 
Ý nghĩa của Tết Hàn Thực
 

Tết Hàn Thực ở Việt Nam chủ yếu mang ý nghĩa hướng về cội nguồn, tưởng nhớ công lao của những người đã khuất. Sở dĩ như vậy là vì Tết Hàn Thực còn trùng với dịp Thanh Minh - thời điểm dân gian truyền tụng và thể hiện hiếu đạo với tổ tiên, ông bà, cha mẹ.  "Với tôi thì những điển tích xưa gắn với Tết Hàn thực đều thể hiện đạo nghĩa, hay đạo hiếu của người phương đông", Ông Lương Ngọc Huỳnh nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, bánh trôi, bánh chay cũng được sử dụng rất nhiều để cúng bái trong ngày này. Việc dùng bánh trôi, bánh chay để cúng lễ cũng mang nhiều ý nghĩa tốt đẹp. Thứ nhất, nó thể hiện cho nền văn hóa lúa nước của người Việt từ lâu đời. Cả hai thứ bánh đều được làm từ bột gạo nếp thơm, thành quả lao động vất vả mới có được để dâng lên ông bà, tổ tiên.

Tết Hàn thực ở Việt Nam chủ yếu để tưởng nhớ công ơn của những người đã khuất.

Tết Hàn thực ở Việt Nam chủ yếu để tưởng nhớ công ơn của những người đã khuất.

Loại bánh này còn bắt nguồn từ tích truyện "bọc trăm trứng của mẹ Âu Cơ". Bánh trôi tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con lên rừng theo mẹ. Bánh chay tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con theo cha xuống biển. Chính vì thế, Tết Hàn thực của người Việt chủ yếu mang ý nghĩa hướng về cội nguồn, tưởng nhớ công lao của những đã khuất.

Ngoài ra, dưới góc nhìn của ông Huỳnh, nghĩa đạo cũng cần được thể hiện với những vị anh hùng, liệt sỹ đã hy sinh trong suốt chiều dài chống ngoại xâm của dân tộc.

 Ông Huỳnh phân tích: Trong lịch sử dựng nước và giữ nước, ông cha ta đã đổ bao xương máu để giành lại độc lập tự do cho dân tộc, biết bao người đã ngã xuống mà trong bụng không có được một hạt cơm miếng sắn, biết bao người đã hy sinh trên dãy núi Trường Sơn mà trong bụng chỉ có vài miếng lương khô...  "Cho nên ngoài những tích xưa điển cũ, thì trong đời sống hiện tại, chúng ta cũng phải vô cùng biết ơn anh hùng, liệt sỹ đã hy sinh vì đất nước. Hãy thắp cho họ một nén nhang, một bát cơm nóng, một ấm trà nóng để sưởi ấm tình người, ông Huỳnh nói và nhấn mạnh: Giá trị của tết Hàn Thực, tiết Thanh Minh là nhắc nhở những người đang sống, hãy nhìn lại mình, soi lại lương tâm của mình, để mỗi người tự hoàn thiện mình hơn, thể hiện đạo nghĩa với những người đã khuất!
 
Nghi lễ thờ cúng trong ngày Tết Hàn thực
 
Về nghi lễ thờ cúng ngày Tết Hàn thực, theo ông Huỳnh, mỗi gia đình có thể làm hai mâm cơm, một mâm để thờ cúng gia tiên, một mâm để thờ cúng tưởng nhớ đến những vị anh hùng dân tộc, những chiến sĩ đã hi sinh vì tổ quốc. Mâm thờ gia tiên thì cũng nên có đủ đồ chay đồ mặn, hương hoa, rượu trà đầy đủ. Nội dung khấn, thể hiện được tấm lòng thành kính hiếu nghĩa, biết ơn hồng phúc gia tiên.
 
Mâm thờ các vị anh hùng và các liệt sỹ có thể để ngoài trời, ngoài sân, ngoài ban công... Ông Huỳnh gợi ý, nên có một chiếc bàn trải miếng vải đỏ lên trên mặt bàn trước khi bày lễ vật. Lễ vật thì tùy theo điều kiện từng gia đình, nếu có điều kiện thì làm lớn, nếu không có điều kiện thì hương hoa trà nến gọi là tấm lòng của mình với các vị. 

Mỗi gia đình có một lựa chọn cúng riêng tùy thuộc vào điều kiện kinh tế nhưng vẫn nên có đủ các món cơ bản cả mặn cả chay.

Mỗi gia đình có một lựa chọn cúng riêng tùy thuộc vào điều kiện kinh tế nhưng vẫn nên có đủ các món cơ bản cả mặn cả chay.

Nội dung khấn cũng hướng đến lòng biết ơn các Đế Vương, vị anh hùng dân tộc, các liệt sỹ đã hi sinh trong lịch sử dựng nước và giữ nước vĩ đại. 
 
Bên cạnh đó nghi lễ, ông Huỳnh cho rằng, một trong những điều quan trọng nhất thể hiện đạo hiếu, đạo nghĩa với tổ tiên, với những người có công với đất nước, là thái độ, hành động của chính chúng ta. "Không gì thể hiện lòng biết ơn thành kính bằng việc mỗi người Việt cần làm hết sức mình phụng sự nhân dân, phụng sự tổ quốc, cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư... phụng sự giang sơn xã tắc, tuyệt đối không tham ô tham nhũng, không tranh quyền đoạt chức, không vụ lợi riêng mình, không lợi ích nhóm, tất cả vì nhân dân Việt Nam, vì một tổ quốc hùng cường và thịnh vượng", ông Huỳnh nhấn mạnh.