213 năm trước, ngày 18/5 Hoàng đế Napoleon Bonaparte chính thức đăng quang và lập ra vương triều Bonaparte, trở thành vị vua quyền lực nhất châu Âu.

Napoleon Bonaparte (15/08/1769 – 05/05/1821) là một nhà quân sự và chính trị kiệt xuất của nước Pháp.

Tuổi thơ và khởi nghiệp pháo binh

Napoleon sinh ngày 15/08/1769 tại trị trấn Ajaccio, trên hòn đảo Corsica (từng là của Ý, sau này được chính quyền Genova bán lại cho nước Pháp). Napoleon là người con thứ tư trong gia đình có 8 người con và là con trai thứ hai của ông Carlo Bonaparte và bà Letizia Ramolino, gia đình ông thuộc dòng dõi quý tộc Genova.

Napoleon học rất giỏi Toán nhưng ở các môn khác, sức học của vị tướng tài ba này chỉ đạt ở mức trung bình. Vào năm 1784, Napoleon được chọn vào Học viện Quân sự Paris, theo binh chủng Pháo Binh. Tại học viện Quân sự này, cấp bậc của ông là Thiếu úy và xếp hạng 42 trong số 58 tân sỹ quan toàn trường.

Sau đó, Napoleon phục vụ tại Trung đoàn pháo binh Le Fere, trú đóng tại Valence.

Chiến thắng đầu tiên và vị Tướng ở tuổi 24…

Ngày 14/7/1789, Cách mạng tư sản Pháp bùng nổ lật đổ chế độ quân chủ. Napoleon đã tham gia tích cực vào phái Jacobin, lực lượng lãnh đạo của Cách mạng.

Cách mạng Pháp đã làm chấn động cả châu Âu, các thế lực phong kiến châu Âu liên kết lại để tấn công nước Pháp. Quân đội Cách mạng phản công đến đâu đều giành được thắng lợi nhưng còn thành phố Toulon nằm ở miền Nam nước Pháp vẫn bị quân bảo hoàng và quân Anh chiếm đóng.

Vào tháng 10/ 1795, Napoleon được thăng cấp Đại úy và trực tiếp chỉ huy quân đội trong cuộc vây hãm Toulon, lúc bấy giờ thành phố đang nằm trong tay quân Anh. Với tài năng chỉ huy của mình, Napoleon đã đưa quân Pháp tới chiến thắng một cách xuất sắc.

Sau chiến thắng này, ông được phong hàm Thiếu tướng ở tuổi 24.

Napoleon5
Napoleon Bonaparte trở thành Tướng quân khi mới 24 tuổi.

Chiến thắng Toulon được xem là chiến thắng lớn đầu tiên và mở ra sự nghiệp quân sự bách chiến bách thắng của Napoleon sau này.

Danh vọng được cả châu Âu kính sợ

Năm 1796, các nước Anh, Nga, Áo liên kết lại để tập trung tấn công nước Pháp. Chính phủ Pháp phái 4 đạo quân tiến đánh. Napoleon được bổ nhiệm làm tư lệnh đạo quân thứ 4 tiến đánh nước Ý để kiềm chế quân Áo.

Chỉ trong một thời gian ngắn, ông đã đánh tan tác quân Áo tại Ý và tiến quân vào lãnh thổ nước Áo tới sát kinh đô Viên buộc Áo phải ký hiệp định hòa bình. Đoàn quân chiến thắng của Napoleon trở về Paris trong vinh quang rực rỡ.

Nhằm triệt để đánh bại nước Anh, vào năm 1798, Napoleon quyết định đánh Ai Cập (lúc này đang là thuộc địa của đế chế Ottoman) để cắt tuyến vận tải của Anh tới Ấn Độ.

Napoleon đã mang theo 35.000 quân, trong đó có nhiều chuyên gia thuộc các lĩnh vực, bao gồm cả các nhà toán học như Monge, Joseph Fourier, Laplace, Berthollet. Chính những người này sau này đóng góp to lớn trong việc khai quật những tàn tích của nền văn minh Ai Cập cổ đại.

Quân Pháp đại thắng quân Mameluk trong trận Kim Tự Tháp (Napoleon tổn thất chưa tới… 30 lính trong khi quân Ai Cập mất tới 2000 người). Tuy nhiên, quân Pháp thất bại trong việc đánh chiếm Pháo đài Akko (hay Acre) của người Thổ bởi sự trợ chiến của Hạm đội Anh do Đô đốc Sydney Smith chỉ huy.

Napoleon6
Napoleon chỉ huy quân Pháp tại Ai Cập.

Trở thành Hoàng đế…

Trong lúc này, nền Cộng hòa của Pháp không được lòng dân chúng và những thất bại liên tiếp của Chính phủ trước Liên minh thứ hai (các nước quân chủ châu Âu) đã khiến tình hình chính trị trở nên căng thẳng. Napoleon quyết định tiến hành đảo chính và lập ra chế độ Tổng tài vào tháng 11/1799.

Từ đây, ông bước lên vũ đài chính trị của Pháp và dần dần thâu tóm quyền lực trước khi chính thức đăng quang vào ngày 18/5/1804, 5 năm sau ngày trở thành Tổng tài nước Pháp.

Đồng thời, ông cũng là vua của nước Ý (đã bị Napoleon thôn tính trước đó).

Napoleon2
Khung cảnh lễ đăng quang của Napoleon. Được vẽ bởi Jacques-Louis David, bức họa đang được trưng bày tại Bảo tàng Louvre, Paris, Pháp.

Sau khi trở thành Hoàng đế, Napoleon tiếp tục giành một loạt chiến thắng và “bình định” cả lục địa châu Âu. Tuy nhiên, do không thể xâm lược nước Anh bằng Hải quân nên Napoleon quyết định làm cho nước Anh suy yếu bằng cách ngăn chặn không cho tàu thuyền Anh tìm được thị trường tiêu thụ hàng hóa ở châu Âu.

Ý nghĩa của cuộc chiến tranh kinh tế này là bóp nghẹt nước Anh và không cho một chiếc tàu Anh nào được cập bến cho dù không phải tàu của các thương gia Anh quốc, vì thế tất cả tàu bè mang cờ Anh đều bị phá hủy.

Cuộc chiến này được biết tới với cái tên “Cuộc chiến tranh phong tỏa”. Nhằm phục vụ cho cuộc chiến với Anh quốc - kẻ thù không đội trời chung, Napoleon đã tiến hành xâm lược một loạt quốc gia đồng minh của Anh như Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha và Nga.

Tuy nhiên, Napoleon đã sa lầy trong 2 cuộc chiến tranh với Tây Ban Nha và Nga. Trong đó, thất bại lớn nhất trong sự nghiệp cầm quân của Napoleon chính là Chiến dịch xâm lược nước Nga.

Bước ngoặt cho sự nghiệp quân sự “bách chiến bách thắng”

Năm 1812, Napoleon đã huy động 600,000 quân với mục đích xâm lược Đế chế Nga. Để đấu tranh bảo vệ đất nước, người Nga đã gấp rút triệu tập một đội quân đông đảo khoảng 750,000 quân. 

Nguyên soái Mikhail Illarionovich Kutuzov - danh tướng  Nga được bổ nhiệm làm Tổng tư lệnh Quân đội Nga kháng chiến chống lại Napoleon.

Trong trận đánh kịch liệt tại Borodino, người Nga đã tiêu diệt rất nhiều quân Pháp trước khi rút lui khỏi trận địa để bảo toàn lực lượng. Cuộc đại chiến tại Borodino tuy Napoleon đã giành thắng lợi nhưng ông chưa đạt thành mục đích chiến lược của mình. Ông thất bại trong mục tiêu chính của mình là tiêu diệt hoàn toàn lực lượng quân đội Nga chỉ trong một trận đánh duy nhất. Sau đó ông tiến tới chiếm thành phố Moskva, nhưng quân đội Nga thường xuyên tập kích quân xâm lược, binh sỹ Pháp lại không thể chịu đựng nổi mùa đông khắc nghiệt tại đây.

Tháng 10 năm 1812, Napoléon buộc phải hạ lệnh rút quân khỏi Nga. Và trên đường rút lui, quân Pháp bị quân Nga truy kích quyết liệt và bị thiệt hại nặng nề. Khi ra khỏi lãnh thổ nước Nga, trong tay Napoléon chỉ còn 127,000 quân (và do phải rải quân dọc đường để bảo đảm liên lạc, hậu cần nên con số thực tế chỉ khoảng 30,000 quân).

Vương triều 100 ngày

Sau thất bại tại Nga cùng sự sa lầy trong chiến dịch Tây Ban Nha, quân đội Pháp tổn thất nặng nề. Nhân cơ hội này, năm 1814, Liên minh thứ sáu của các cựu thù với Pháp đã tấn công vào Paris.

Trước sức ép của ngoại bang, Napoléon buộc phải thoái vị và bị đày ra đảo Elba (một hòn đảo nhỏ ở ngoài khơi Ý). Triều đình phong kiến Bourbon của vua Louis XVIII, em trai Louis XVI trở về nắm quyền tại Pháp. Tuy vậy dân chúng và binh lính Pháp luôn mong mỏi Napoléon trở về. 

Vào một buổi tối tháng 3 năm 1815, Napoleon từ đảo Elba bí mật trở về Lyon. Triều đình Bourbon ngay lập tức phái nhiều quân đoàn truy bắt ông.

Napoleon không chạy trốn, ông xuống ngựa và khi đứng trong tầm đạn, ông hét lên:

"Ta ở đây. Giết Hoàng đế của các người đi, nếu các người muốn!”

Tất cả các quân đoàn đều hô vang "Hoàng đế vạn tuế" rồi đi theo Napoleon.

Napoleon không tốn một viên đạn để trở lại ngôi vị hoàng đế nước Pháp.

Napoleon3
Sự hấp dẫn của một vị tướng, một vị vua xuất chúng.

Tin tức Napoleon quay trở về khiến các nước châu Âu hốt hoảng, họ vội vàng liên minh với nhau và kéo quân đổ về nước Pháp. Lần này liên quân do người Phổ và người Anh đứng đầu, tập trung đại quân tại Waterloo.

Thất bại định mệnh

Trận Waterloo diễn ra vào ngày Chủ nhật 18/6/1815 tại một địa điểm gần Waterloo, thuộc Bỉ ngày nay. Quân đội Hoàng gia Pháp dưới sự chỉ huy của Napoleon Bonaparte đã bị đánh bại bởi liên quân của Liên minh thứ bảy bao gồm quân Anh và đồng minh do Công tước Wellington chỉ huy và quân Phổ do Gebhard von Blücher chỉ huy.

Đây là trận đánh kết thúc chiến dịch Waterloo và cũng là trận đánh cuối cùng của Napoleon. Thất bại ở trận đánh này đã đặt dấu chấm hết cho ngôi vị Hoàng đế Pháp của Napoleon và vương triều một trăm ngày của ông.

Napoleon4
Napoleon qua đời vào năm 1821.

Sau thất bại này, Napoleon bị lưu đày tới đảo St Helena trên Đại Tây Dương, cách bờ biển Tây Phi 1870 km. Ông đã sống những năm tháng cuối đời ở đây và qua đời năm 1821.

Bạn đang đọc bài viết Những chiến thẳng hiển hách của Napoleon Bonaparte – nhà vua lùn thống trị châu Âu tại chuyên mục Khám phá của trang Tin Tức Việt Nam. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng gửi về hòm thư bbt@tintuc.vn

Anh Vũ / Ngaynay.vn