Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump đang sử dụng một chiêu bài nhạy cảm để kiềm tỏa Trung Quốc nhưng chính quân bài đó đang tạo ra mối nguy lớn cho quan hệ Mỹ - Trung.

‘Quân bài’ Đài Loan của Donald Trump

Lãnh đạo Đài Loan, bà Thái Anh Văn ngày 8/1 có chặng dừng chân quá cảnh gây tranh cãi ở Houston, Mỹ nhân chuyến thăm Trung Mỹ. Thượng nghị sĩ Mỹ Ted Cruz, cùng Thống đốc bang Texas Greg Abbott đã gặp bà Thái bất chấp việc Bắc Kinh yêu cầu Washington không cho phép lãnh đạo Đài Loan nhập cảnh.

Giới báo chí Trung Quốc đã ngay lập tức lên tiếng cảnh báo ông Trump về chính sách “Một Trung Quốc”. Tờ Global Times nhấn mạnh, Bắc Kinh sẽ trả đũa nếu Tổng thống đắc cử Mỹ từ bỏ chính sách “Một Trung Quốc”.

trump

Đây không phải lần đầu tiên vấn đề đảo Đài Loan làm dậy sóng mối quan hệ Trung - Mỹ. Hồi tháng 12/2016, Tổng thống đắc cử Mỹ gây ra làn sóng phản đối dữ dội từ Bắc Kinh khi nhận cuộc điện thoại chúc mừng của bà Thái Anh Văn, phá vỡ chính sách ngoại giao của Washington trong nhiều thập kỷ. Ông Trump còn bày tỏ hoài nghi về cam kết của Washington đối với chính sách “Một Trung Quốc”.

"Tôi không hiểu tại sao chúng ta phải bị ràng buộc bởi chính sách 'Một Trung Quốc' nếu ta không thể thỏa thuận được với Trung Quốc trước một số vấn đề, bao gồm cả thương mại", Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump nói trong cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình Fox News.

Lợi dụng Đài Loan theo cách này, ông Trump đang đánh vào lĩnh vực nhạy cảm nhất mà Trung Quốc coi là "lợi ích cốt lõi".

Ông Yan Xuetong, chuyên gia về quan hệ quốc tế tại Đại học Thanh Hoa, cho rằng Đài Loan có thể là một trong những "quân bài" mà Tổng thống đắc cử Trump sử dụng để kiềm chế Trung Quốc. Ông nói: "Kiềm chế quá trình trỗi dậy của Trung Quốc có thể là mục tiêu ưu tiên trong chính sách với Bắc Kinh của chính phủ Mỹ sắp tới sau khi Washington triển khai quá trình xoay trục sang khu vực châu Á - Thái Bình Dương và hướng tới khu vực Đông Á".

Trung Quốc phản đòn

Các nhà phân tích Trung Quốc nhận định nếu muốn, Bắc Kinh có vô số công cụ kinh tế để trả đũa ông Trump. Một trong “đích ngắm” có thể là hãng sản xuất máy bay Boeing.

Boeing được dự đoán sẽ hoàn thành việc chuyển giao lô máy bay trị giá 11 tỷ USD cho Trung Quốc nhằm phục vụ cho công cuộc gia tăng năng lực vận tải của các hãng hàng không nước này. Global Times cảnh báo Trung Quốc có thể dễ dàng chuyển những đợt đặt hàng tương lai sang cho Airbus, đối thủ cạnh tranh của Boeing.

"Về lĩnh vực kinh tế, Trung Quốc sở hữu rất nhiều đòn bẩy", Wu Xinbo, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Mỹ tại Đại học Phục Đán, Trung Quốc, nhận định.

Các quan chức thương mại Mỹ lo ngại Trung Quốc sẽ áp dụng chiêu bài phân biệt đối xử những công ty công nghệ Mỹ bằng cách sử dụng luật chống độc quyền. Năm ngoái, chính phủ Trung Quốc đã phạt Qualcomm, nhà sản xuất chip điện tử, trụ sở ở San Diego, Mỹ, 975 triệu USD, với cáo buộc độc quyền. Đây là mức phạt cao nhất trong làn sóng chống độc quyền nhắm vào các công ty nước ngoài ở Trung Quốc.

Trung Quốc còn có thể yêu cầu các công ty nhà nước và tập đoàn tư nhân hạn chế đầu tư vào Mỹ. Một báo cáo mới đây do tổ chức nghiên cứu chính sách kinh tế Rhodium Group thực hiện cho thấy từ năm 2015, lượng đầu tư trực tiếp từ Trung Quốc vào Mỹ áp đảo hoàn toàn so với lượng đầu tư trực tiếp từ Mỹ vào Trung Quốc.

Ngoài ra, Trung Quốc là một trong những bên tham gia ký kết hiệp định hạt nhân đạt được với Iran hồi năm ngoái, theo đó sẽ loại bỏ các biện pháp trừng phạt lên Iran, đổi lại nước này phải từ bỏ 98% lượng nguyên liệu hạt nhân đang nắm giữ. Trung Quốc giờ đây có thể tiếp cận không giới hạn đối với nền kinh tế Iran. Thông qua Iran, Trung Quốc sẽ tìm cách tăng cường ảnh hưởng ở Trung Đông với mục tiêu làm suy yếu uy tín của Mỹ trong khu vực.

Giới lãnh đạo Trung Quốc chắc chắn phải suy nghĩ nghiêm túc về vấn đề này để đưa ra phản ứng phù hợp với hành động được Bắc Kinh đánh giá là vi phạm "giới hạn đỏ". Bất cứ tính toán sai lầm nào của cả hai bên đều có thể dẫn đến một cuộc xung đột khủng khiếp.

An Nhiên / Tintuc.com.vn