Các lực lượng hạt nhân của Triều Tiên có thể cho chúng ta thấy, "tự lực cánh sinh" là lựa chọn duy nhất của quốc gia này ở thời điểm hiện tại. Theo quan điểm của Bình Nhưỡng, Bắc Kinh hiện không còn là “người bảo trợ” nữa.

Sau gần một năm với nhiều lời phỏng đoán, Triều Tiên cuối cùng tiến hành thử nghiệm hạt nhân lần thứ 6 và lớn nhất từ trước tới nay.

Dựa trên bằng chứng địa chấn, rõ ràng thiết bị  mà Bình Nhưỡng thử nghiệm tạo ra một vụ nổ lớn hơn thiết bị từng được thử hồi tháng 9 năm ngoái.

Những cơn dư chấn ngay lập tức cảm thấy ở phía bên kia của sông Áp lục và Đồ Môn ở Trung Quốc – quốc gia từng là láng giềng thân cận và quan trọng nhất của Triều Tiên. Giờ đây, dù có tầm quan trọng về kinh tế đối với Triều Tiên, mối quan hệ với Trung Quốc chỉ còn được xếp sau nhiều vấn đề khác.

Hết thời "như răng với môi"

Mối quan hệ giữa Trung Quốc và Triều Tiên từng được lãnh tụ Trung Quốc Mao Trạch Đông mô tả là “như răng với môi”. Nhưng mối quan hệ này hiện suy giảm đáng kể dưới thời nhà lãnh đạo Kim Jong-un, theo cây bút Ankit Panda trên tờ Diplomat.

Thái độ không hài lòng của Bắc Kinh được thể hiện rõ ràng vào đầu năm 2012, nhưng ngày càng tăng lên vào năm sau khi Kim Jong-un xử tử người chú Jang Song-thaek, một trong những nhân vật giữ vai trò trung gian dưới quyền của cố lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong- Il (cha của ông Kim Jong-un).

Kể từ chuyến thăm Bình Nhưỡng của thành viên Ủy ban Thường vụ Bộ Chính trị Trung Quốc Lưu Vân Sơn năm 2015, hai nước không tổ chức các cuộc gặp song phương cấp cao.

2016-06-02t113103z_231807927_s1aethotcxaa_rtrmadp_3_china-northkorea_juxi
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tiếp Bộ trưởng ngoại giao Triều Tiên Ri Su-yong tại Bắc Kinh năm 2016. Ảnh: Reuters

Cuộc họp giữa Ri Su-yong, Bộ trưởng Ngoại giao Triều Tiên vào thời điểm đó, và Chủ tịch Tập Cận Bình năm 2016 với bức ảnh chụp chung giữa mọt nhà lãnh đạo Trung Quốc và quan chức cấp cao Triều Tiên đã không đem lại kết quả khả quan.

Vụ thử hạt nhân lần thứ 6 của Triều Tiên một lần nữa khiến mối quan hệ  giữa Trung Quốc và Triều Tiên được chú ý.

Triều Tiên công khai lên án vụ thử nghiệm và tiếp tục kêu gọi các bên Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản, và Triều Tiên giảm căng thẳng.

Trung Quốc, cùng với Nga, đang đề xuất kế hoạch “đóng băng kép” như bước đầu tiên tiến tới quá trình ngoại giao toàn diện giữa các bên liên quan trong khu vực. Kịch bản này yêu cầu Triều Tiên ngừng các vụ thử tên lửa và hạt nhân, trong khi Mỹ-Hàn ngừng các cuộc tập trận quân sự chung.

Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn chưa tuyên bố mức độ sẵn sàng sử dụng đòn bẩy kinh tế đáng kể của mình để trừng phạt Bình Nhưỡng.

Giao thương với Trung Quốc chiếm từ 85 đến 90% hoạt động thương mại ở nước ngoài của Triều Tiên. Trong khi các đối tác thương mại quan trọng khác, bao gồm cả Ấn Độ và Philippines, đã tuân thủ tốt hơn các biện pháp trừng phạt của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc nhằm vào Triều Tiên, Bắc Kinh vẫn là một nước chậm trễ trong việc này.

Trong những năm gần đây, Trung Quốc đồng ý gia tăng các lệnh trừng phạt của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đối với Triều Tiên, nhưng liên tục vi phạm khi vẫn nhập khẩu mặt hàng từ Triều Tiên ở mức giới hạn (ví dụ như than).  Việc Bắc Kinh gần đây ủng hộ  Nghị quyết 2371 – đòn trừng phạt mới nhất của Liên Hợp Quốc - không thay đổi điều này.

Các nhà hoạch định chính sách ở Mỹ thường chỉ trích Trung Quốc thiếu sự tin tưởng khi áp dụng lệnh trừng phạt. Đây cũng là trở ngại chính của cộng đồng quốc tế trong nỗ lực trừng phạt Bình Nhưỡng vì những hành vi khiêu khích của họ.

Nhưng những năm gần đây có thể đã cho thấy một tình huống đáng lo ngại hơn. Đó là việc Trung Quốc, cố gắng hết sức có thể, không còn muốn là nhân tố chính trong việc trừng phạt Triều Tiên.

Tự lực là lựa chọn duy nhất

aptopix-north-korea-f_ode
Một loại tên lửa Triều Tiên trong lễ diễu binh diễu hành nhân kỷ niệm 105 năm ngày sinh cố Chủ tịch Kim Nhật Thành ở thủ đô Bình Nhưỡng ngày 15/4. Ảnh: Reuters

Triều Tiên nhiều lần chứng minh họ có khả năng thực hiện được mục tiêu chiến lược tối cao là xây dựng đòn răn đe hạt nhân bất chấp mọi giá. Thậm chí một lệnh cấm vận dầu mỏ, có thể được thực hiện một cách dễ dàng khi Bắc Kinh chấp nhận, tỏ ra “bất lực” trước Bình Nhưỡng.

"Nếu dầu mỏ trở thành nguồn nhiên liệu không thể tiếp cận, Triều Tiên có thể chuyển sang công nghệ hóa lỏng than. Mức độ tiêu thụ dầu mỏ của nước này đã giảm nhiều so với thời kỳ hoàng kim những năm 1990", cây bút Ankit cho hay.

Tất nhiên, Bắc Kinh có thể không đồng ý với một lệnh cấm vận hoặc thậm chí là mở rộng các biện pháp trừng phạt. Trong khi đó, truyền thông Trung Quốc liên tục lặp lại lời Tổng thống Nga Vladimir Putin rằng các lệnh trừng phạt Triều Tiên sẽ không đem lại hiệu quả.

Toan tính của Bắc Kinh, ngay cả sau vụ thử hạt nhân lần 6 của Triều Tiên, vẫn là một Bình Nhưỡng có vũ khí hạt nhân vẫn tốt hơn việc chế độ này đứng bên bờ vực sụp đổ hoặc một cuộc khủng hoảng nhân đạo kéo theo dòng người tị nạn khổng lồ đổ về Trung Quốc. Do đó, bất chấp việc số lượng các vụ thử nghiệm tên lửa và hạt nhân bất thường của nước láng giềng gia tăng thời gian gần đây, Trung Quốc vẫn giữ thái độ bình thường. Bắc Kinh đơn giản là không có ý muốn đối đầu với Triều Tiên theo những cách dẫn tới kết cục thiệt cho chính họ.

Nhưng sau tất cả, các lực lượng hạt nhân của Triều Tiên có thể cho chúng ta thấy rằng, "tự lực cánh sinh" là lựa chọn duy nhất của họ lúc này. Giờ đây, theo quan điểm của Bình Nhưỡng, Bắc Kinh không còn là “người bảo trợ” nữa.

 

Bạn đang đọc bài viết Trung Quốc – Triều Tiên không còn 'như răng với môi' tại chuyên mục Bình luận quốc tế của trang Tin Tức Việt Nam. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng gửi về hòm thư bbt@tintuc.vn

Tri Túc / Tin nhanh Online