Trong năm 2016, Hải quân Mỹ nhiều lần áp sát các đảo nhân tạo Trung Quốc bồi lấp trái phép trên Biển Đông nhằm khẳng định quyền tự do hàng hải đồng thời răn đe Bắc Kinh.

Biển Đông năm 2015 "dậy sóng" vì những hoạt động cải tạo, bồi lấp đảo quy mô lớn của Trung Quốc, buộc cộng đồng quốc tế phải lên tiếng và có phản ứng mạnh mẽ. Giới chức Mỹ và Nhà Trắng đã có nhiều tính toán chính trị xung quanh hoạt động khẳng định quyền tự do hàng hải (FON). Mỹ cam kết tiến hành các cuộc tuần tra khẳng định FON như một trong rất nhiều cách nhằm bảo đảm sự ổn định ở khu vực. 

Và trên thực tế, trong năm 2016, Washington đã nhiều lần áp sát các đảo nhân tạo Trung Quốc bồi lấp trái phép trên Biển Đông nhằm khẳng định quyền tự do hàng hải đồng thời "răn đe" Bắc Kinh.

Tháng 1: Áp sát đảo do Trung Quốc chiếm đóng ở Hoàng Sa, Việt Nam

12620885_1311385282220753_1169812202_o
USS Curtis Wilbur (DDG 54), chiến hạm áp sát đảo Tri Tôn, nơi Trung Quốc chiếm đóng phi pháp. Ảnh: US Navy

Bộ Quốc phòng Mỹ ngày 30/1 điều tàu khu trục USS Curtis Wilbur (DDG 54) đi vào khu vực 12 hải lý quanh đảo Tri Tôn thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Tàu đã tuần tra khu vực trong 3 giờ. Không có tàu chiến của Trung Quốc hiện diện trong khu vực khi khu trục hạm Wilbur áp sát đảo Tri Tôn. Đảo Tri Tôn thuộc cụm Lưỡi Liềm, trên quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam và đang bị Trung Quốc chiếm đóng bất hợp pháp.

Theo Washington, việc Mỹ áp sát đảo Trung Quốc chiếm đóng trái phép là động thái nhằm đảm bảo quyền tự do đi lại và chuyển hướng trên biển. Mỹ không báo trước về hoạt động của USS Curtis Wilbur nhưng khẳng định nó phù hợp với luật pháp quốc tế và là hoạt động bình thường của Hải quân Mỹ. Động thái này cũng chứng minh tuyên bố của Washington rằng Mỹ sẽ điều tàu và máy bay hoạt động ở mọi nơi mà luật pháp quốc tế cho phép.

Tháng 3: Nhóm tàu sân bay Mỹ tuần tra Biển Đông

tau_san_bay_ikpd
Tàu sân bay USS John C.Stennis. Ảnh: U.S. Navy

Hôm 2/3, tàu sân bay USS John C. Stennis đã đến Biển Đông cùng tàu tuần dương USS Mobile Bay, các khu trục hạm USS Stockdale và USS Chung-Hoon.

Mỹ tuyên bố John C. Stennis sẽ tiến hành tuần tra thường kỳ trên Biển Đông, nơi Trung Quốc triển khai trái phép chiến đấu cơ, radar quân sự và tên lửa đất đối không ở quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam. 

Việc Mỹ điều nhóm tàu sân bay John C. Stennis được cho là nhằm đối phó với mối quan ngại ngày càng gia tăng khi Trung Quốc không ngừng có các hoạt động quân sự hóa ở Biển Đông.

Tháng 5: Khu trục hạm Mỹ vào vùng 12 hải lý quanh đảo nhân tạo, Trung Quốc nổi đóa

taumy2haiquanmy_SYXX
Khu trục hạm USS William P. Lawrence (DDG 110) của Hải quân Mỹ áp sát đá Chữ Thập. Ảnh: US Navy

Tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS William P. Lawrence (DDG 110) của Hải quân Mỹ ngày 10/5 đã vào khu vực giới hạn 12 hải lý xung quanh đá Chữ Thập thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam nhưng đang bị Trung Quốc chiếm đóng và xây thành đảo nhân tạo phi pháp. Chuyến tuần tra của tàu chiến Mỹ được tiến hành sau khi Trung Quốc kết thúc cuộc tập trận quy mô lớn ở Biển Đông. 

Đây là hoạt động tuần tra tiếp theo của Hải quân Mỹ sau khi đã 2 lần cho tàu chiến tiến sát các đảo nhân tạo Trung Quốc xây dựng phi pháp trên Biển Đông, bất chấp sự phản đối của Bắc Kinh. Lầu Năm Góc cho rằng, chiến dịch tự do đi lại do tàu USS William P. Lawrence thực hiện trong phạm vi 12 hải lý quanh đá Chữ Thập thuộc quần đảo Trường Sa nhằm "thách thức những tuyên bố quá đáng trên biển của một số bên" ở Biển Đông.

Ngay sau đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã bày tỏ sự giận dữ với động thái của Mỹ khi ngang nhiên nói Bắc Kinh "đã theo dõi và cảnh báo" tàu USS William P. Lawrence khi nó “đi vào vùng biển mà không có sự cho phép của Trung Quốc".

Tháng 6: 10 chiến hạm Mỹ rầm rập "vây" Trung Quốc

Cuối tháng 6, Hải quân Mỹ đưa hai nhóm tàu sân bay chiến đấu USS John C. Stennis và USS Ronald Reagan đến Biển Đông để tiến hành tập trận. Đây là lần đầu tiên Mỹ tổ chức tập trận có sự tham gia của hai tàu chiến được ví là vũ khí bá chủ đại dương ở trong khu vực này trong vòng 2 năm trở lại đây. 

Tàu sân bay USS John C. Stennis đóng tại Washington là lực lượng chủ lực trong Nhóm Tàu sân bay Tấn công 3. Nhóm này gồm tuần dương hạm USS Mobile Bay mang tên lửa tối tân Aegis và 3 tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS William P. Lawrence, USS Chung-Hoon và USS Stockdale. 

Tàu sân bay USS Ronald Reagan đóng tại Yokosuka, Nhật Bản và là một phần của Nhóm Tàu sân bay Tấn công 5. Các tàu khác bao gồm tuần dương hạm USS Chancellorsville mang tên lửa Aegis và các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Curtis Wilbur, USS McCampbell và USS Benfold.

Cuộc tập trận diễn ra ngay trước thềm sự kiện Toà án Trọng tài Thường trực ở The Hague (Hà Lan) ra phán quyết cuối cùng về vụ kiện của Philippines trước yêu sách chủ quyền phi lý của Trung Quốc ở Biển Đông.

Tháng 7: Khu trục Mỹ tiếp tục "răn đe" Bắc Kinh

kth-my_XBHN
Khu trục hạm USS Spruance (DDG 111) cùng trực thăng MH-60R Seahawk tuần tra trên Biển Đông. Ảnh: US Navy
 
Tháng 7, các tàu khu trục USS Stethem, USS Spruance và USS Momsen của Mỹ đã âm thầm tuần tra gần những thực thể thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam mà Bắc Kinh cấp tập bồi đắp và xây dựng phi pháp, cũng như quanh bãi cạn Scarborough - khu vực tranh chấp giữa Philippines và Trung Quốc. Các tàu Mỹ duy trì khoảng cách từ 14 - 20 hải lý với những thực thể này. 
 
Tháng 10: USS Decatur tuần tra gần quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, Bắc Kinh cho 3 tàu ra đuổi
DDG73-Ship
Khu trục hạm USS Decatur. Ảnh: US Navy

Ngày 21/10, tàu khu trục trang bị tên lửa dẫn đường USS Decatur của Mỹ thực hiện hoạt động tự do hàng hải gần đảo Tri Tôn và đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. USS Decatur không tiến vào khu vực 12 hải lý quanh các đảo này như 3 lần tuần tra trước hồi năm ngoái.

Tàu khu trục Mỹ khi đó đã bị 3 tàu Trung Quốc bám theo, nhưng hai bên không có bất cứ va chạm nào.

Cuộc tuần tra diễn ra trong thời điểm Tổng thống Philippines Duterte công du Trung Quốc và tuyên bố "cắt đứt" quan hệ kinh tế và quân sự với Washington.

Các chuyên gia dự đoán, mâu thuẫn giữa Trung Quốc và Mỹ liên quan đến các tranh chấp hàng hải có thể nổ ra sau khi Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump nhậm chức vào tháng 1 năm sau. Ông Trump khi đó có thể sẽ thực thi một hành động quân sự chóng vánh ở Biển Đông.

BaoTintuc dẫn nhận định của Cựu Đô đốc Anh Anthony Rix, Mỹ sẽ vẫn tiếp tục giám sát tình hình ở Biển Đông và sẽ ủng hộ thượng tôn pháp luật thông qua các cuộc tuần tra tự do hàng hải và các kênh khác. "Tôi sẽ không ngạc nhiên khi chứng kiến sự tập trung thậm chí còn lớn hơn của Mỹ vào Biển Đông bằng các cuộc tuần tra diễn ra thường xuyên hơn".

 

Chiến đấu cơ 'Cuồng phong' Anh sẽ bay trên Biển Đông

Chiến đấu cơ Anh đang thăm Nhật Bản sẽ bay qua Biển Đông và Anh sẽ đưa tàu sân bay tới Thái Bình Dương để khẳng định quyền tự do hàng hải trong khu vực.

Bạn đang đọc bài viết Năm 2016: Trung Quốc bị chiến hạm Mỹ 'dằn mặt' như thế nào trên Biển Đông? tại chuyên mục Tư liệu của trang Tin Tức Việt Nam. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng gửi về hòm thư bbt@tintuc.vn
An An (Tổng hợp) / Tintuc.com.vn