Đại sứ quán Trung Quốc ở Nam Tư cũ (Serbia ngày nay) đã bị 5 quả bom dẫn đường chính xác từ máy bay ném bom tàng hình B-2 Spirit của KQ Mỹ san thành bình địa vào đêm ngày 7/5/1999.

Trong bài viết nhan đề "Analysis: Mystery of 1999 US stealth jet shootdown returns with twist" đăng trên tờ Nikkei Asia, Đại sứ quán Trung Quốc ở Nam Tư cũ được cho là đã giấu xác máy bay ném bom tàng hình F-117A ở tầng hầm, Mỹ quyết định dội bom phá hủy để công nghệ quân sự không rơi vào tay đối thủ.

Đêm ngày 7/5/1999, Đại sứ quán Trung Quốc ở Nam Tư cũ (Serbia ngày nay) đã bị 5 quả bom dẫn đường chính xác phóng ra từ máy bay ném bom tàng hình B-2 Spirit phá hủy phần lớn.

3 công dân Trung Quốc thiệt mạng, cùng 27 người bị thương. Chính phủ Mỹ biện minh rằng đó là một cuộc tấn công nhầm lẫn, vì nhiệm vụ đêm hôm đó của phi đội B-2 là phá hủy một tòa nhà của Quân đội Nam Tư ở gần đó.

Bất chấp lời xin lỗi trực tiếp từ Tổng thống Mỹ khi đó là Bill Clinton, chính phủ Trung Quốc một mực cho rằng đó không thể là sự nhầm lẫn, mà là cuộc tấn công có chủ ý của Mỹ. Tuy vậy, Bắc Kinh không tìm được bằng chứng cho lập luận của mình.

Nhầm lẫn hay chủ ý

Gần đây, một bài báo trên Internet ở Trung Quốc đã tiết lộ một tình tiết gây sốc về lý do thực sự việc Đại sứ quán Trung Quốc bị đánh bom. Bài báo với tiêu đề "Vì sao Đại sứ quán Trung Quốc bị đánh bom năm 1999", thu hút sự quan tâm của độc giả trong và ngoài Trung Quốc.

Bài báo tiết lộ rằng lý do mà Đại sứ quán Trung Quốc bị Mỹ đánh bom là sự tồn tại của xác chiếc máy bay tàng hình F-117A của Mỹ bên trong tầng hầm.

Hơn một tháng trước vụ đánh bom, lực lượng phòng không Serbia đã bắn rơi một máy bay ném bom tàng hình F-117A Nighthawk của Mỹ, bằng tên lửa phòng không SA-3 (S-125) do Liên Xô sản xuất.

Đại sứ quán Trung Quốc bị Không quân Mỹ ném bom hủy diệt vì đánh cắp xác máy bay tàng hình? - Ảnh 2.

Những mảnh xác của chiếc F-117A bị bắn hạ tại Nam Tư.

Vụ việc gây chấn động trên toàn thế giới, khi một loại tên lửa được cho là đã lạc hậu bắn rơi một trong những chiến đấu cơ tối tân nhất thời điểm đó.

F-117A là máy bay chiến đấu tàng hình đầu tiên trên thế giới. Nó được phát triển từ giữa những năm 1970. Ở thời điểm nó bị bắn hạ, công nghệ trang bị trên F-117A không còn là "mũi giáo" của Mỹ, nhưng nó vẫn là một kho báu với quốc gia đang thèm khát công nghệ như Trung Quốc.

Mảnh vỡ của chiếc F-117A nằm ngổn ngang trên đất nông nghiệp. Chúng nhanh chóng trở thành mục tiêu cho tình báo nước ngoài, trong đó có Trung Quốc.

Đô đốc Davor Domazet-Loso, lúc đó là Tham mưu trưởng lực lượng vũ trang Croatia láng giềng, cho biết các mật vụ Trung Quốc đã lùng sục khắp khu vực chiếc máy bay bị bắn rơi, tìm mua lại các bộ phận từ nông dân địa phương.

"Chúng tôi tin rằng người Trung Quốc săn lùng các mảnh vỡ để tìm hiểu sâu hơn về công nghệ tàng hình bí mật, và tìm cách sao chép chúng", Đô đốc nghỉ hưu Domazet-Loso, nói với AP trong cuộc phỏng vấn năm 2011.

Ở thời điểm đó, Trung Quốc đã yêu cầu Nam Tư chia sẻ phần còn lại của chiếc F-117A. Sau cuộc đàm phán bí mật, Trung Quốc nhận được phần còn lại của hệ thống dẫn hướng, thân chính tàng hình và bộ phận vòi phun chịu nhiệt của động cơ.

Tuy vậy, lúc đó Trung Quốc chưa tìm ra cách vận chuyển các mảnh vỡ về nước một cách bí mật. Nếu việc vận chuyển bị lộ ở thời điểm đó, Trung Quốc sẽ được gắn ngay cái mác "đi chôm công nghệ" và có thể vướng vào không ít rắc rối với Mỹ.

Không còn lựa chọn nào khác, Trung Quốc buộc phải giấu các mảnh vỡ ở tầng hầm đại sứ quán. Tuy nhiên, điều mà các mật vụ Trung Quốc không ngờ tới là phần mảnh vỡ họ thu được có gắn thiết bị định vị. Nó phát tín hiệu gửi về trung tâm chỉ huy và quân đội Mỹ đã định vị được chúng bên dưới tầng hầm đại sứ quán Trung Quốc.

Đại sứ quán Trung Quốc bị Không quân Mỹ ném bom hủy diệt vì đánh cắp xác máy bay tàng hình? - Ảnh 4.

Đại sứ quán Trung Quốc ở Nam Tư cũ (Serbia ngày nay) máy bay ném bom tàng hình B-2 Spirit phá hủy phần lớn.

Mật vụ Mỹ rõ ràng không thể tiếp cận vào bên trong đại sứ quán nên chỉ có thể phá hủy chúng từ bên ngoài. Bài báo viết rằng máy bay ném bom chiến lược tàng hình B-2 được cử đến Nam Tư để phá hủy các mảnh vỡ, ngăn chặn công nghệ quân sự nhạy cảm của Mỹ rơi vào tay Trung Quốc.

Bài báo viết rằng, trong vụ không kích đêm đó, một trong 5 quả bom đã rơi trúng tầng hầm đại sứ quán Trung Quốc, nhưng đúng là trời không chiều lòng người khi nó không phát nổ. Các mảnh xác của F-117 vẫn còn nguyên vẹn. Và trong lúc Mỹ đang bận rộn với làn sóng phản đối từ Trung Quốc, những mảnh vỡ đã được bí mật chuyển về Trung Quốc.

Trung Quốc sau đó đã dành 10 năm để phát triển công nghệ tàng hình và nghiên cứu chuyên sâu về công nghệ tên lửa dẫn đường bằng laser. Một bài báo của AP năm 2011 nói rằng công nghệ sử dụng trên tiêm kích tàng hình J-20 có thể bắt nguồn từ F-117A của Mỹ.

Sự thừa nhận ngầm của Bắc Kinh

Bài báo được đăng trong bối cảnh các nhà ngoại giao Mỹ - Trung gặp nhau ở Alaska, Mỹ, khi quan hệ giữa hai nước trở nên căng thẳng.

Vấn đề được giới phân tích quan tâm là tại sao tình tiết mới trong vụ đánh bom Đại sứ quán Trung Quốc 22 năm trước lại được tiết lộ ở thời điểm này.

Trung Quốc có chính sách kiểm duyệt các bài đăng trên Internet khá chặt chẻ. Nhà chức trách có thể xóa bất kỳ bài đăng nào mà họ cảm thấy không phù hợp.

Nhưng bài báo tiết lộ các tình tiết mới lại không bị xóa. Điều đó đồng nghĩa với việc nội dùng bài viết đã được sự chấp thuận ngầm của các nhà chức trách Trung Quốc.

Đại sứ quán Trung Quốc bị Không quân Mỹ ném bom hủy diệt vì đánh cắp xác máy bay tàng hình? - Ảnh 6.

Máy bay ném bom tàng hình F-117A của Mỹ.

Vậy tại sao Trung Quốc lại bật đèn xanh cho thông tin được xem là khá nhạy cảm này. Đầu tiên, phần lớn người dân Trung Quốc tin rằng vụ đánh bom là hành động có chủ ý của Mỹ.

Việc tung bằng chứng cho lập luận đó càng làm nổi bật tội lỗi của Mỹ trong quá khứ, đoàn kết người dân khi quan hệ Mỹ - Trung ngày càng xấu đi.

Thứ hai, Trung Quốc muốn làm nổi bật thành tựu công nghệ quân sự vượt bậc của họ, kể từ sự sỉ nhục ở Belgrade.

Tuy vậy, thông tin trong bài báo được viết theo kiểu phỏng đoán và sử dụng nhiều từ ngữ như "được cho là", "có thể là" khiến sự thật đằng sau nó vẫn là một ẩn số.

Có hay không việc Đại sứ quán Trung Quốc ở Nam Tư cất giữ xác máy bay F-117A bên trong tầng hầm vẫn là một ẩn số. Thông tin bài báo viết rằng Mỹ đánh bom Đại sứ quán để ngăn công nghệ quân sự nhạy cảm rơi vào tay Trung Quốc cũng chỉ là một giả thuyết và không có bằng chứng cụ thể.

Cần lưu ý rằng, ở thời điểm F-117A bị bắn hạ, Mỹ đã đưa vào sử dụng máy bay ném bom chiến lược tàng hình B-2 Spirit với công nghệ tối tân hơn nhiều. Chương trình tiêm kích tàng hình F-22 Raptor thế hệ 5 đã thực hiện chuyến bay đầu tiên 2 năm trước đó.

Kế hoạch đánh bom đại sứ quán Trung Quốc để phá hủy một công nghệ không còn át chủ bài của Mỹ là quá mạo hiểm.