Giáo sư Giáo sư Carl Thayer thuộc Học viện Quốc phòng Australia nhận định những dấu hiệu tích cực, trong đó có việc thừa nhận tầm quan trọng của Việt Nam trong các vấn đề khu vực và nhất trí mở rộng quan hệ đối tác toàn diện với Việt Nam, qua chuyến thăm vừa qua của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Tổng thống Donald Trump đã hoàn thành chuyến công du 5 nước châu Á, trong đó có Việt Nam. Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Trump diễn ra ngay trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ tổng thống và trong bối cảnh hợp tác toàn diện giữa Việt Nam – Mỹ có những bước phát triển tích cực, đặc biệt là sau chuyến thăm chính thức Mỹ của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vào tháng 5. 

Chia sẻ với chúng tôi, Giáo sư Giáo sư Carl Thayer thuộc Học viện Quốc phòng Australia, Đại học New South Wales, nhận định những dấu hiệu tích cực qua chuyến thăm của lãnh đạo Mỹ tới Việt Nam. 

tong thong2
Tổng thống Mỹ Trump vẫy tay chào khi chuyên cơ đáp xuống sân bay Đà Nẵng chiều 10/11. Ảnh: AFP

 Chuyến thăm Việt Nam vừa qua của Tổng thống Trump có ý nghĩa như thế nào trong mối quan hệ Việt Nam - Mỹ?

- Điều quan trọng trong chuyến công du của tổng thống Mỹ là ông quyết định thăm chính thức Hà Nội sau khi dự Hội nghị thượng đỉnh APEC tại Đà Nẵng. Có thể thấy Tổng thống Trump thừa nhận tầm quan trọng của Việt Nam trong các vấn đề khu vực và nhất trí mở rộng quan hệ đối tác toàn diện với Việt Nam. Đây là một bước phát triển quan trọng về chiến lược đối với Việt Nam nói riêng và khu vực Đông Nam Á nói chung.

- Tham dự Hội nghị APEC và thăm chính thức Việt Nam là chuyến thăm “hai trong một” của tổng thống Mỹ. Liệu đây có được xem là thành công của ngành ngoại giao Việt Nam hay không?

- Đúng như vậy. Việt Nam đã có các bước kết nối nhanh chóng với chính quyền Tổng thống Trump  kể từ khi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gọi điện chúc mừng ông Trump đắc cử tổng thống. Sau đó, với kết quả công việc của Đại sứ Phạm Quang Vinh tại Washington và Đại sứ Ted Osius tại Hà Nội, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thực hiện chuyến thăm Mỹ hồi tháng 5, trở thành nhà lãnh đạo Đông Nam Á đầu tiên tới Nhà Trắng. Kết quả của chuyến thăm là tuyên bố chung rất chi tiết, khẳng định cam kết của hai nhà lãnh đạo nhằm mở rộng quan hệ đối tác toàn diện giữa hai nước.

Điều này một lần nữa được củng cố khi Tổng thống Trump gặp gỡ các nhà lãnh đạo hàng đầu của Việt Nam tại Hà Nội. Sự thành công của ngành ngoại giao Việt Nam là điều thấy rõ qua chuyến thăm chính thức của tổng thống Mỹ và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình, cũng như các nhà lãnh đạo Canada và Chile.

Khoác áo mới cho chiến lược Mỹ trong khu vực dưới tên gọi Ấn Độ - Thái Bình Dương

- Ông Trump đã có bài phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh doanh nghiệp APEC tại Đà Nẵng. Thông điệp của tổng thống Mỹ đối với khu vực qua bài phát biểu này là gì thưa ông?

- Thông điệp chính trong bài phát biểu của Tổng thống Trump tại APEC là Mỹ sẽ không hỗ trợ lâu dài hoặc tham gia vào các hiệp định thương mại đa phương. Ông Trump quả quyết rằng tất cả hiệp định thương mại đều phải công bằng và dựa trên nền tảng song phương.

tong thong1
Tổng thống Trump phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh doanh nghiệp APEC. Ảnh: AP

- Một điểm đáng chú ý trong bài phát biểu của ông Trump là nhiều lần nhắc tới khái niệm Ấn Độ - Thái Bình Dương. Liệu đây có phải là “hệ thống chiến lược” lớn hơn trong chính sách của Mỹ hay không thưa ông?

- Ý tưởng về một khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương không phải là mới. Khái niệm này được Thủ tướng Nhật Shinzo Abe sử dụng lần đầu tiên vào năm 2007. Nó cũng được các chuyên gia về kế hoạch phòng thủ ở Mỹ và Úc nhắc tới trong suốt 3-4 năm qua. Ấn Độ - Thái Bình Dương phản ánh tầm quan trọng của sự thống trị hàng hải và liên kết của Tây Thái Bình Dương - Biển Đông - Ấn Độ Dương. Khu vực địa lý này nằm trong khu vực hoạt động của hạm đội Thái Bình Dương Mỹ. 

Mỹ dưới thời chính quyền của ông Trump sẽ nhìn nhận châu Á – Thái Bình Dương là khu vực gắn chặt hơn Ấn Độ Dương, trong đó Biển Đông có ý nghĩa rất quan trọng.

Việc khái niệm Ấn Độ-Thái Bình Dương được nhắc lại nhiều lần trong thời gian gần đây được chính quyền Thủ tướng Ấn Độ Narendra  Modi hoan nghênh. Ông Modi đã chuyến hướng chính sách nước này từ “Hướng Đông” sang “Hàn động Hướng đông”. Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson cũng ủng hộ thuật ngữ này trong chuyến thăm Ấn Độ gần đây.

- Một điểm khác đáng chú ý trong Hội nghị APEC lần này là việc Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP-11) chính thức đạt nguyên tắc đồng thuận sau phiên họp kín. Ông đánh giá như thế nào về bước tiến mới nhất này và điều gì sẽ diễn ra tiếp theo?

- TPP ban đầu là một thỏa thuận giữa các nước phát triển và đang phát triển. Các nước phát triển như Mỹ nói riêng muốn có tiêu chuẩn cao về dịch vụ, quyền sở hữu trí tuệ, môi trường và quyền lao động – những điểm không thuộc các hiệp định thương mại tự do. Các quốc gia đang phát triển như Việt Nam lại muốn tiếp cận thị trường.

Sau khi Mỹ rút khỏi TPP, 11 thành viên còn lại đã nhất trí đi tới một TPP toàn diện và tiến bộ.

Điều này đồng nghĩa thỏa thuận gốc cần được viết lại và các điều khoản thương mại cũng cần được điều chỉnh cho phù hợp với lợi ích của cả các nước đang phát triển và các nước phát triển.

Nhật Bản và Australia muốn Hiệp định Đối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) được soạn thảo theo cách mà Mỹ có thể tham gia vào một ngày nào đó. Trước mắt, chúng ta sẽ chứng kiến các cuộc đàm phán kế tiếp vào năm 2018.

Phát triển mối quan hệ gần gũi

tong thong trump tham vn
Tổng thống Mỹ Trump bắt tay Chủ tịch nước Trần Đại Quang tại Phủ chủ tịch hôm 12/11. Ảnh: AP

- Như ông đã đề cập phía trên, qua chuyến thăm Việt Nam lần này,Tổng thống Trump thừa nhận tầm quan trọng của Việt Nam trong các vấn đề khu vực và nhất trí mở rộng quan hệ đối tác toàn diện với Việt Nam. Vậy chúng ta có thể kỳ vọng gì về quan hệ Việt – Mỹ sau chuyến thăm của ông Trump?

- Năm 2017, chúng ta đã chứng kiến hai cuộc họp cấp cao giữa lãnh đạo Việt - Mỹ. Rõ ràng là cả hai bên đều cam kết mở rộng quan hệ đối tác toàn diện. Có thể nói chính quyền Trump đang tiếp nối cam kết của chính quyền Mỹ trước đó trong mối quan hệ với Việt Nam.

Cam kết này sẽ mang tính đối ứng. Việt Nam cần đàm phán để có được một hiệp định thương mại tự do trong khuôn khổ Hiệp định khung về Thương mại và Đầu tư giữa Việt Nam và Mỹ. Hai bên sẽ tăng cường hợp tác trong lĩnh vực khoa học công nghệ, giáo dục và các lĩnh vực khác. Bên cạnh đó, Mỹ sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam xây dựng năng lực hàng hải. Mối quan hệ quốc phòng giữa hai nước sẽ tiếp tục theo kế hoạch mới, diễn ra trong 3 năm.

Ở khu vực, Việt Nam hiện chỉ xếp sau Singapore về mối quan hệ gần gũi với Mỹ.

Báo chí quốc tế có nhiều bài viết về quan hệ Việt - Mỹ sau chuyến thăm chính thức của Tổng thống Trump. Trong đó, tờ New York Times bình luận: "Dấu hiệu về mối quan hệ ngày càng nồng ấm giữa Mỹ và Việt Nam được thể hiện ở Đà Nẵng, nơi một tàu sân bay Mỹ dự kiến thăm cảng vào năm sau". Còn Politico viết: “Nhiều người hy vọng chuyến thăm của ông Trump, đánh dấu lần đầu tiên tổng thống Mỹ tới Việt Nam hai năm liên tiếp, khẳng định mối quan tâm của Mỹ với Việt Nam sẽ tiếp tục".

Reuters cũng chỉ ra quan hệ giữa Việt Nam và Mỹ đã nở rộ trong những thập niên qua kể từ sau năm 1975. Một khảo sát gần đây của tổ chức Pew cho thấy, 84% người Việt dành tình cảm yêu mến cho nước Mỹ.

Theo hãng tin Bloomberg, khi Tổng thống Mỹ và các nhà lãnh đạo châu Á - Thái Bình Dương đến Việt Nam lần này, họ được chào đón bằng một nền kinh tế đang đi theo con đường phát triển.

Reuters nhắc tới việc các doanh nghiệp Việt Nam và Mỹ đã ký kết các hợp đồng trị giá hàng tỷ USD nhân chuyến thăm của Tổng thống Trump. Đây được cho là động thái sẽ thúc đẩy hơn nữa quan hệ hợp tác thương mại Việt - Mỹ.

 

Bạn đang đọc bài viết Dấu hiệu tích cực trong quan hệ Việt - Mỹ sau chuyến thăm của Tổng thống Trump tại chuyên mục Thế Giới của trang Tin Tức Việt Nam. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng gửi về hòm thư bbt@tintuc.vn

Tri Túc / Tin nhanh Online