Tư liệu Russia Beyond (RBTH) có bài viết: Những người bảo vệ Leningrad đã tìm ra nhiều cách để "giấu" thành phố khỏi tầm ngắm của phe đối lập trong các trận chiến.

Trận Leningrad (Thành phố Leningrad nay là St.Peterburg) kéo dài 872 ngày, từ 8/9/1941 đến 27/1/1944. Quân đội Đức đã ném bom dữ dội vào thành phố, vì thế người dân phải nhanh chóng ngụy trang cho toàn khu vực này. Đầu tiên, dự kiến tất cả các kiến trúc lớn sẽ được sử dụng làm điểm ngắm bắn của không quân của đối phương. Thứ hai, cần thực hiện mọi biện pháp để cứu các di tích lịch sử và các tòa nhà quan trọng ở Leningrad khỏi việc bị phá hủy.

Những ngọn tháp và mái vòm ngụy trang

Đỉnh tòa nhà Admiralty. Ảnh: RBTH.

Đỉnh tòa nhà Admiralty. Ảnh: RBTH.

Tòa nhà Admiralty và một số nhà thờ lớn có những ngọn tháp và mái vòm bằng vàng được phản chiếu lấp lánh vào ngay cả những ngày trời âm u nhất, vì vậy chúng cần phải được ngụy trang. Kiến trúc sư chính của Leningrad vào thời điểm đó, Nikolai Baranow nhớ lại: "Một số người đề nghị tháo dỡ các tháp, mái vòm và chóp nhọn". Ý tưởng này đã bị bác bỏ ngay lập tức.

 Một người leo lên đỉnh tòa Admiralty. Ảnh: RBTH.

Một người leo lên đỉnh tòa Admiralty. Ảnh: RBTH.

Đỉnh tòa nhà sau đó đã được bao phủ bằng vải. Quá trình ngụy trang được thực hiện bắt đầu từ chóp tòa nhà Admiralty. Tấm phủ được may trong một đêm và nặng khoảng nửa tấn. Một người buộc chặt một sợi dây ở đầu chóp tòa nhà, sau đó sáu người leo lên, dùng tấm vải quấn lấy đỉnh tòa nhà. Một trong những người đã leo lên đỉnh tòa nhà, Olga Firsova - nhạc sĩ chuyên nghiệp, hồi tưởng lại: "Kiểu ngụy trang cho đỉnh tòa nhà [khiến nó] trông như một tấm váy loe của người phụ nữ, nhưng chỉ có một khớp nối. Chúng tôi phải khâu các mép lại và buộc chúng cho tròn để không bị gió thổi tung". Mọi người đã thực hiện điều tương tự với Nhà thờ Hải quân Thánh Nikolsky.

Nhà thờ chính tòa Thánh Isaac. Ảnh: TASS.

Nhà thờ chính tòa Thánh Isaac. Ảnh: TASS.

Nhà thờ chính tòa Thánh Isaac, Thánh Peter và Thánh Paul sau đó đã được ngụy trang theo cách tương tự. Trung úy Mikhail Bobrov - một trong những người thực hiện nhiệm vụ, phải trèo lên đỉnh bằng chiếc thang cũ (ông ấy đã buộc một sợ dây quanh mình) và không ai chắc dây hay thang có chịu được trọng lượng của một người đàn ông hay không. Tuy nhiên, nhiệm vụ đã được hoàn thành. Quân địch đã không thể lần theo "dấu vết những đỉnh chóp vàng".

Lưới ngụy trang

Nhiều đồ vật của thành phố cũng được giấu dưới lớp ngụy trang đặc biệt bằng những mảnh vải màu. Các họa sĩ đã tham gia công đoạn làm lưới ngụy trang và kỹ năng vẽ tranh cũng như trang trí nhà hát đã giúp họ rất nhiều. Các họa sĩ sử dụng các loại sơn đặc biệt, khiến phi công của đối thủ nhìn nhầm những tòa nhà chiến lược thành nhưng công viên hay cánh đồng. Các họa sĩ cũng phải thay đổi lưới ngụy trang theo các mùa. Họ thêm nhiều màu vàng và đỏ vào tấm lưới khi mùa thu đến hay chú ý đến số lượng cũng như kết cấu của tuyết vào mùa đông.

Tòa Smolny được ngụy trang. Ảnh: RBTH.

Tòa Smolny được ngụy trang. Ảnh: RBTH.

Các lưới ngụy trang không chỉ được sơn: các nhà sản xuất đã tạo cho chúng vẻ ngoài tự nhiên. Vũ công ba-lê của Nhà hát Kirovsky có tên Olga Iordan hồi tưởng lại: "Tại sảnh Ulitsa Pisareva, chúng tôi đã lấy vỏ cây, khâu chúng vào lưới. Chúng tôi biết việc này là cần thiết để bảo vệ thành phố".

Tòa Smolny được ngụy trang. Ảnh: RBTH.

Tòa Smolny được ngụy trang. Ảnh: RBTH.

Tòa nhà trước đây của Viện Smolny - nơi Leningrad đặt chính quyền - là một ví dụ về ngụy trang bằng lưới. Lưới ngụy trang được xen kẽ với màu xanh của cây lá xung quanh. Kiến trúc sư Alexander Gegello nhớ lại: "Một tấm lưới ngụy trang với các thiết bị nhằm mô phỏng các tầng cây đã được căng ra. Các tấm lưới được gắn vào góc mái một cách khéo léo để che giấu hình dạng của tòa nhà".

Tòa Smolny dưới lớp ngụy trang. Ảnh: RBTH.

Tòa Smolny dưới lớp ngụy trang. Ảnh: RBTH.

Các di tích có mái che

Tượng Bronze Horseman được ngụy trang. Ảnh: RBTH.

Tượng Bronze Horseman được ngụy trang. Ảnh: RBTH.

Trung úy Mikhail Bobrov đã viết trong cuốn hồi kí của mình: "Những bao cát khổng lồ đã che phủ nhiều tượng đài". Những bao cát được buộc theo những tấm ván. Đây là cách để che giấu các tượng đài lớn hơn, như Tượng Bronze Horseman (tượng Peter Đại đế cưỡi ngựa) và tượng Lenin gần Ga Phần Lan.

Tượng Peter Đại đế (Bronze Horseman). Ảnh: TASS.

Tượng Peter Đại đế (Bronze Horseman). Ảnh: TASS.

Một số tác phẩm điêu khắc nhỏ hơn đã được đưa xuống khỏi vị trí của chúng và được giấu bằng cách đem đi chôn. Tác phẩm Ukroshchenie Konya Chelovekom của Pyotr Klodt đã được chôn trong khu vườn của Cung điện Pioneer. Sau chiến tranh, các tác phẩm này đã được tìm thấy bởi những gò đất nhô lên phía trên.

Ảnh: RBTH.

Ảnh: RBTH.

Tuy nhiên, một số di tích đã không bị che giấu. Mikhail Bobrov ghi chép: "Chỉ còn lại những tượng đài về các chỉ huy chiến tranh vĩ đại của Nga là không bị che giấu: Suvorov, Kutuzov và Barclay de Tolly - những tượng đài đã truyền cảm hứng cho chủ nghĩa anh hùng của những người bảo vệ thành phố của những chiến binh".

Ảnh: RBTH.

Ảnh: RBTH.

Những tòa nhà giả

Cơ sở hạ tầng và các ngành công nghiệp của Leningrad cũng đã bị ảnh hưởng. Ví dụ, Nikolai Baranov nhận xét rằng, trường đua là một vị trí ngắm bắn hoàn hảo, bởi có thể nhìn thấy từ trên cao. Thực tế là đã có một quả bom ném trúng tòa nhà trước khi nó được ngụy trang. Theo kế hoạch, các công nhân đã dỡ bỏ khán đài và lấp đầy các không gian mở bằng các mô hình nhà ở. Chiều dài và rộng của các mô hình này rất sát thực tế nhưng chiều cao thấp hơn nhiều lần. Kiến trúc sư nhớ lại: "Quyết định về các chiều này thiết lập lên hiệu ứng đặc trưng về ánh sáng và sự đổ bóng". Những mái nhà của các khu nhà máy lớn cũng được xây dựng theo mô hình như vậy.

Nhà máy Kirov và cảng được ngụy trang. Ảnh: RBTH.

Nhà máy Kirov và cảng được ngụy trang. Ảnh: RBTH.

Những cây cầu trên sông và các ga đường sắt Moskovsky và Vitebsky được trang trí như thể chúng là những đống đổ nát. Các trạm cũng được tăng gấp đôi: mô hình của họ được đặt ở một khoảng cách xa. Một bến dầu giả có tên "Ruchi" thậm chí còn được trang bị một số bể chứa dầu nhiên liệu. Các mô hình này đã bị ném bom nặng nề nhưng đều được sửa chữa sau mỗi đợt tấn công.

Tháp của trạm cấp nước chính có vị trí chiến lược quan trọng nên cần được che bằng các tán ngang. Sau khi ngụy trang, đối phương đã không thể nhìn ra hình dạng tháp nước nên không thể tìm thấy nó. Tuy nhiên, nhà máy nhiệt điện gần sông Fontanka không may mắn như vậy: 4 đường ống cao và "vĩ đại" của nhà máy này đã phải được tháo dỡ để đối phương không phát hiện ra nhà máy.

Bom đạn của đối phương đã gây thiệt hại đáng kể cho Leningrad trong thời gian khó khăn của cuộc Trận Leningrad, nhưng cách ngụy trang tài tình đã giúp thành phố tránh được thảm họa tàn phá.

  • Trận thua thảm khiến Mỹ phải tưới xăng phi tang xác đồng đội
  • Chỉ cần 100 chiếc máy bay 'đời cổ', Nga đủ sức 'đo ván' Mỹ ở khắp nơi?
  • Thúy / Doanh Nghiệp & Tiếp Thị

    Nguồn: https://doanhnghieptiepthi.vn/giua-mua-bom-lien-xo-pho-dien-ki-nang-nguy-trang-dinh-cao-cho-nhung-nguoi-hung-choc-troi-o-leningrad-161210603054304867.htm