Để đảm bảo cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình diễn ra thuận lợi, Thủ tướng Nhật Bản Abe đã chấp thuận thừa nhận hai nước đang có tranh chấp trên Biển Hoa Đông, một yêu cầu bấy lâu nay của Trung Quốc chưa được Nhật Bản đáp ứng.

Các quan chức Nhật Bản kỳ vọng, tại Hội nghị Hợp tác Kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương vào tháng tới, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe sẽ có cuộc gặp riêng. Đây là cuộc gặp đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo kể từ khi họ lên nhậm chức.

Vào thứ 5 vừa qua, Mainichi đưa tin rằng, Nhật Bản đã đưa ra một đề xuất 3 nhánh đối với Trung Quốc nhằm đảm bảo cho sự thành công của cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo sẽ diễn ra vào tháng tới. Nhật Bản kiến nghị rằng, trong suốt cuộc gặp với Chủ tịch Tập Cận Bình, lần đầu tiên ông Abe sẽ khẳng định rằng, quần đảo Senkaku là một phần không tách rời của lãnh thổ Nhật Bản nhưng sau đó “thừa nhận rằng, Trung Quốc cũng có những chứng cứ ở quần đảo này. Do đó, ông Abe đề xuất rằng, Trung Quốc và Nhật Bản cần phải tìm cách giải quyết vấn đề này thông qua đối thoại. Tuy nhiên, những nội dung đó lại không được nhắc đến trong tuyên bố chung hay bất cứ tài liệu chính thức nào sau hội nghị thượng đỉnh.

Như vậy, việc ông Abe thừa nhận rằng, tranh chấp lãnh thổ đang tồn tại và đề xuất biện pháp giải quyết thông qua đàm phán cho thấy sự thỏa hiệp lớn đối với những yêu cầu bấy lâu nay của Trung Quốc.

Từ trước đến nay, chính phủ Nhật Bản luôn luôn phủ nhận quan điểm cho rằng, hiện đang tồn tại tranh chấp lãnh thổ giữa Trung Quốc với Nhật Bản về quần đảo Senkaku/ Điếu Ngư.

Tờ Kyodo đưa tin vào tháng 6-2013 rằng, “Sau cuộc chuyển giao quyền lực vào tháng 12 vừa qua, với chiến thắng thuộc về chính quyền của Thủ tướng Shinzo Abe, Trung Quốc không ngừng kêu gọi Nhật Bản phải thừa nhận rằng, hai nước đang có tranh chấp lãnh thổ. Đây là điều kiện tiên quyết để tổ chức một hội nghị thượng đỉnh giữa lãnh đạo hai nước. Một bản tin tương tự cho rằng, Nhật Bản đã từ chối việc này và do đó, khả năng tổ chức một hội nghị thượng đỉnh giữa lãnh đạo hai nước rơi vào bế tắc.

Hai bên cũng công khai đấu tranh về vấn đề này trong cuộc họp ở Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào tháng 9 vừa qua. Đầu tiên, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị cho rằng, bài phát biểu của nhóm chuyên gia trước Đại hội đồng cho thấy, Trung Quốc sẵn sàng mở lại đối thoại với Nhật Bản, nhưng trước hết, “Nhật Bản cần nhận ra rằng, hai nước đang có tranh chấp. Cả thế giới cần được biết rằng hiện đang tồn tại tranh chấp giữa hai bên”.

Thủ tướng Nhật Bản, Shinzo Abe đáp trả lại bài phát biểu của ông Vương Nghị trong một cuộc họp báo sau đó. Ông Abe cho rằng, “Dựa trên các chứng cứ lịch sử và luật pháp quốc tế, Senkaku là một phần không tách rời với lãnh thổ của Nhật Bản và quần đảo này nằm dưới quyền kiểm soát của Nhật Bản. Trong khi Tokyo không muốn làm tình hình trở nên căng thẳng và có thiện chí đối thoại với Trung Quốc nhằm tránh một cuộc xung đột vũ trang giữa hai nước”. Ông Abe nhấn mạnh rằng, “Nhật Bản sẽ không nhượng bộ về chủ quyền lãnh thổ”.

Một số người Trung Quốc cho rằng, sự nhượng bộ của Nhật Bản là dấu hiệu cho thấy điểm yếu của Nhật Bản. Đặc biệt, Thời báo Hoàn Cầu (Trung Quốc) trích dẫn lời Giám đốc nghiên cứu Nhật Bản tại Học viện Quan hệ Quốc tế đương đại của Trung Quốc cho rằng, “Ông Abe đang chịu áp lực phải tái khởi động lại các cuộc đối thoại với Trung Quốc và thúc đẩy mối quan hệ song phương này. Do đó, ông phải cho thế giới thấy quyết tâm sẵn sàng đối thoại”.

Minh Phương

Loading...
/ The Diplomat