Con đường Tơ lụa một sáng kiến do Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình khởi xướng, nhằm tăng cường sự kết nối giữa các nước, trong đó Trung Quốc là trọng tâm.

Trung Quốc lôi kéo châu Phi tham gia “Con đường Tơ lụa trên biển”
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị

64187

Trong chuyến thăm của Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tới 5 nước châu Phi tháng 1/2015, nhiều vấn đề đã được đưa ra thảo luận, trong đó nổi bật là việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng tuyến đường sắt tiêu chuẩn hiện đại, kết nối thủ đô Nairobi và thành phố cảng Mombasa của Kenya. Dự án này được kỳ vọng sẽ tạo ra hành lang đường sắt kết nối các vùng nội địa rộng lớn ở Đông Phi với Ấn Độ Dương.

Điều đó sẽ tạo thêm một bước tiến nữa để thực hiện ước mơ thiết lập Con đường Tơ lụa trên biển thế kỷ XXI (MSR) của Chủ tịch Trung Quốc tập Cận Bình. Sau khi tuyến đường sắt Nairobi - Mombasa hoàn thành, cảng Mombasa sẽ tiếp tục được kết nối tới Malaba (phía Tây Kenya) và sau đó là Kampala, Kigali và Juba - thủ đô của Uganda, Rwanda và Nam Sudan.

Trung Quốc đã thực hiện các dự án chiến lược ở châu Phi với nhận thức rõ ràng về những cơ hội ở khu vực rộng lớn hơn những gì được nêu ra. Điều này được thể hiện qua việc lãnh đạo các nước Uganda, Rwanda và Nam Sudan cùng với Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường, đại diện các nước Tanzania, Burundi và Ngân hàng Phát triển châu Phi đã ký thỏa thuận về dự án này ở Nairobi.

Trung Quốc lôi kéo châu Phi tham gia “Con đường Tơ lụa trên biển”
Con đường tơ lụa trên bộ và con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc.

64188

Những bước đi cụ thể được Bắc Kinh triển khai cho thấy châu Phi đang trở thành một trong những trụ cột của MSR. Ngoài việc xây dựng các tuyến đường sắt, đường cao tốc và sân bay, Trung Quốc đang phát triển 12 cảng nước sâu và 7 trong số đó nằm dọc bờ biển châu Phi gồm: Djibouti, Dares Salaam, Maputo, Libreville (Gabon), Tema (Ghana), Dakar (Senegal), Bizerte (Tunisia).

Đổi lại, việc các cảng của châu Phi kết nối với MSR sẽ tạo điều kiện cho việc cập cảng của các tàu buôn từ châu Á mang theo thực phẩm, sản phẩm công nghiệp và đổi lấy các nguyên liệu từ châu Phi. Bên cạnh đó, châu Phi cũng sẽ kết nối với một trong các tuyến đường lớn của MSR - tỉnh Vân Nam Trung Quốc có đường biên giới chung với Myanmar, Việt Nam, Lào và Thái Lan, khu vực rộng lớn ở phía Nam.

Với hy vọng tránh phải đi qua Eo biển Malacca, Trung Quốc đang xây dựng hành lang đường sắt từ Côn Minh, Vân Nam đến Myanmar và Thái Lan qua Lào – quốc gia không có biển. Trung Quốc cũng đã ký thỏa thuận xây dựng một hành lang đường sắt kết nối tỉnh Vân Nam với thành phố cảng Kyaukphyu của Myanmar ở Vịnh Bengal. Kyaukphyu cũng là điểm khởi đầu của đường ống dẫn dầu và khí đốt Myanmar - Trung Quốc. Đường ống này sẽ được kết nối Kyaukphyu với thành phố Thụy Lệ, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.

Dự án đường sắt Trung Quốc - Viêng Chăn (Lào) dự kiến sẽ được hoàn thành vào năm 2018. Trung Quốc gần đây đã thông qua một dự án 23 tỷ USD, trong đó bao gồm tuyến đường cao tốc kết nối Chaing Khong với Ban Phachi ở Thái Lan.

Một số nhà phân tích cho rằng Trung Quốc và Thái Lan đang dẫn đầu trong việc xây dựng kết nối MSR với châu Phi. Trang web East by Southeast cho rằng trong năm 2014, các quan chức Trung Quốc và Thái Lan đã thiết lập phương thức đầu tư xây dựng 7 cảng chiến lược ở các bờ biển châu Phi.

Thái Lan, nhà xuất khẩu gạo, sẽ là một trong những nước được hưởng lợi chính từ sự kết nối Á - Phi theo kế hoạch MSR. Năm 2013, ước tính khoảng 60% sản lượng xuất khẩu gạo của Thái Lan hướng tới châu Phi và xu hướng này đã tăng cao hơn trong năm 2014.

/ TTXVN